Kosova'da Pazar günü yapılan erken genel seçim, ülkenin bir yılı aşkın sürede üçüncü kez sandık başına gitmesi anlamına geliyor. Avrupa'nın en genç devleti olan Kosova'da siyasi kilitlenmenin yarattığı hayal kırıklığı, seçmenlerin sabrını zorluyor. Ülkede 2021 Şubat ayında yapılan seçimlerin ardından kurulan hükümet, kısa sürede istifa ederek yeni bir krize yol açmıştı. Şimdi ise vatandaşlar, mevcut siyasi elitlerin vaatlerini yerine getirememesinden ve bölgesel gerilimlerin çözülememesinden şikayetçi. Seçimlerin galibi, muhtemelen yine bir koalisyon hükümeti olacak gibi görünüyor; zira hiçbir partinin tek başına iktidar olacak çoğunluğa ulaşması beklenmiyor. Kosova'nın Sırbistan ile ilişkileri, hukukun üstünlüğü, yolsuzlukla mücadele ve ekonomik kalkınma gibi konular seçim kampanyasının ana gündem maddelerini oluşturdu.
Gelişmenin arka planı
Kosova, 2008 yılında bağımsızlığını ilan etmesine rağmen, Sırbistan'ın hala egemenlik iddiasında olduğu bir bölge. Sırbistan'ın desteğiyle Kosova'nın kuzeyinde yaşayan Sırp azınlık, ülke içinde ayrı bir siyasi yapılanmaya sahip. Bu durum, Kosova hükümeti ile yerel Sırplar arasında sık sık gerilimlere yol açıyor. ABD ve Avrupa Birliği'nin arabuluculuğunda süren Belgrad-Priştine diyalogu ise henüz bir sonuç vermiş değil. Seçimlerin ardından kurulacak hükümetin en önemli sınavı, bu diyalogu ilerletmek ve Kosova'nın uluslararası tanınırlığını artırmak olacak. Öte yandan, Kosova'nın iç siyasetindeki kırılganlık, yabancı yatırımların önünde ciddi bir engel oluşturuyor. İşsizlik oranının %25'in üzerinde olduğu ülkede, genç nüfus iş bulma umudunu giderek kaybediyor. Seçim sonuçları, siyasi krizin daha da derinleşmesine mi yoksa istikrara kavuşmaya mı yol açacağı sorusunu gündeme getiriyor.
Bölgesel veya küresel boyut
Kosova'daki siyasi istikrarsızlık, Balkanlar'daki dengeleri de etkiliyor. Özellikle Bosna-Hersek, Sırbistan ve Kuzey Makedonya ile sınır paylaşan Kosova, bu ülkelerle olan ilişkilerinde hassas bir konumda. AB'nin genişleme sürecinde Balkan ülkelerine yönelik artan ilgisi, Kosova'nın da bu sürece dahil olma çabalarını hızlandırmıştı. Ancak siyasi kriz, Kosova'nın AB ile olan reform takvimini aksatıyor. NATO önderliğindeki KFOR barış gücü halen Kosova'da konuşlanmış durumda. Seçimlerin ardından KFOR'un varlığı, olası toplumsal olayların önüne geçmek için önemli bir güvence olarak görülüyor. Bölgede Rusya'nın etkisi de hissediliyor; Sırbistan üzerinden Kosova'ya müdahale etmeye çalışan Moskova, Batı'nın bölgedeki çıkarlarını tehdit ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Kosova, Türkiye'nin Balkanlar'daki en yakın müttefiklerinden biridir. İki ülke arasında güçlü tarihi, kültürel ve ekonomik bağlar bulunmaktadır. Kosova'daki siyasi kriz, Türkiye'nin bölgedeki yatırımlarını ve diplomatik girişimlerini doğrudan etkileyebilir. Türkiye, Kosova'nın bağımsızlığını tanıyan ilk ülkelerden biridir ve Priştin'deki Büyükelçiliği üzerinden yoğun bir diplomatik faaliyet yürütmektedir. Seçim sonuçlarının ardından kurulacak hükümetle iş birliğinin sürdürülmesi, Türkiye'nin bölgesel siyasetteki etkinliği açısından önemlidir. Ayrıca Kosova'da yaşayan Türk azınlık, Türkiye'nin ilgi odağında olmayı sürdürecek. Bu nedenle Kosova'daki seçimler, Türkiye'nin Balkan politikasında istikrarlı bir aktör olarak kalması için kritik bir sınav niteliğindedir.
