Kosova İçişleri Bakanlığı, 14 Temmuz 2024 tarihinde yaptığı açıklamayla, Sırbistan'ın Kosova Ofisi Başkanı ve Bakanı Petar Petkoviç'in ülkede süresiz olarak istenmeyen kişi (persona non grata) ilan edildiğini duyurdu. Bu karar, Petkoviç'in bir gün önce yaptığı ve Kosova Savaşı sırasında lider olsaydı Kosova'yı etnik olarak temizleyeceği yönündeki sözlerine dayanıyor. Kosovalı yetkililer, bu ifadeleri etnik nefreti körüklemek ve Kosova'nın egemenliğine hakaret olarak değerlendirdi.
Petkoviç'in Açıklamaları ve Kosova'nın Tepkisi
Petar Petkoviç, 13 Temmuz'da Sırbistan devlet televizyonu RTS'ye verdiği röportajda, Kosova Savaşı (1998-1999) sırasında Sırp liderliğinde olsaydı, "Kosova'yı etnik olarak temizlerdim" şeklinde bir ifade kullandı. Bu sözler Kosova'da büyük infial yarattı. Kosova İçişleri Bakanı Xhelal Svecla, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, "Kosova Cumhuriyeti, uzlaşma ve barışa bağlı bir devlettir. Petkoviç'in açıklamaları 1990'lardaki savaş suçlarını meşrulaştırma girişimidir. Bu nedenle kendisini istenmeyen kişi ilan ettik" dedi.
Kosova hükümeti, Petkoviç'in Kosova topraklarına girişinin yasaklandığını ve bu kararın derhal yürürlüğe girdiğini bildirdi. Sırbistan hükümeti ise kararı 'orantısız ve provokatif' olarak nitelendirerek kınadı. Sırbistan Dışişleri Bakanlığı, Kosova'nın bu adımının diyalog sürecine zarar vereceğini savundu.
Kosova-Sırbistan Gerilimi ve Etnik Temizlik Tartışmaları
Kosova ve Sırbistan arasındaki ilişkiler, 1998-1999 Kosova Savaşı'nın ardından gerginliğini koruyor. Savaş sırasında Sırp güçleri tarafından Kosovalı Arnavutlara yönelik etnik temizlik iddiaları, Uluslararası Ceza Mahkemesi tarafından da belgelenmişti. Petkoviç'in sözleri, bu travmatik dönemi hatırlatarak bölgedeki etnik gerilimleri yeniden alevlendirdi. Kosova, 2008 yılında bağımsızlığını ilan etmesine rağmen Sırbistan bunu tanımıyor. İki ülke arasındaki normalleşme müzakereleri AB ve NATO gözetiminde devam ediyor.
Kosova İçişleri Bakanlığı, sınırdışı kararının yanı sıra, etnik temizlik ifadeleriyle ilgili olarak Priştine Başsavcılığı'na suç duyurusunda bulundu. Kosova yasalarına göre etnik nefreti körüklemek suç teşkil ediyor. Sırp yetkililer ise Kosova'nın Sırp toplumuna yönelik baskıları artırdığını iddia ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin Balkan politikası açısından önem taşıyor. Türkiye, Kosova ve Sırbistan arasındaki diyalog sürecini aktif olarak desteklemekte ve bölgesel istikrarın sağlanması için çaba göstermektedir. Petkoviç'in sözleri, Balkanlar'da etnik milliyetçiliğin hâlâ güçlü olduğunu ve savaş dönemine ait söylemlerin yeniden canlanabileceğini gösteriyor. Türkiye, Kosova'yı tanıyan ve Priştine ile güçlü bağları bulunan bir ülke olarak, bu tür söylemlerin diyalog sürecini baltalamasından endişe duyuyor. Aynı zamanda Sırbistan ile de işbirliğini sürdüren Türkiye'nin, iki ülke arasında denge politikası izlemesi bekleniyor. Bu olayın, Türkiye'nin arabuluculuk girişimlerini ve bölgedeki yumuşak gücünü etkileme potansiyeli bulunuyor.
