Kosova, siyasi partilerin yeni cumhurbaşkanı konusunda uzlaşmaya varamaması nedeniyle 18 ay içinde üçüncü kez erken genel seçime gidiyor. Pazar günü yapılacak seçim, ülkedeki derin siyasi krizin son çözüm arayışı olarak görülüyor. Oy verme merkezleri 07.00'de açılacak ve 19.00'da kapanacak; ilk resmi olmayan sonuçların gece yarısına kadar açıklanması bekleniyor. Bu olağanüstü seçim, Kosova'nın bağımsızlığını ilan ettiği 2008'den bu yana en istikrarsız dönemlerinden birinde gerçekleşiyor.
Kosova'da Siyasi Krizin Arka Planı
Seçim, mevcut Cumhurbaşkanı Vjosa Osmani'nin görev süresinin Şubat ayında sona ermesiyle başlayan siyasi çıkmazın ardından geldi. Kosova Anayasası'na göre cumhurbaşkanının 120 sandalyeli mecliste en az 80 oyla seçilmesi gerekiyor. Ancak iktidardaki Vetëvendosje Hareketi (LVV) ile ana muhalefetteki Kosova Demokratik Partisi (PDK), Kosova Demokratik Birliği (LDK) ve Sırp Listesi arasında varılamayan uzlaşma, cumhurbaşkanlığı makamını aylardır boş bıraktı. Başbakan Albin Kurti liderliğindeki LVV, kendi adaylarını desteklerken muhalefet partileri de kendi isimlerini öne sürdü. Siyasi tıkanıklık, anayasa mahkemesinin cumhurbaşkanı seçilememesi halinde seçimlere gidilmesi yönündeki kararıyla zirveye ulaştı. Önceki iki seçim (2021'de iki kez) de benzer bir krizin ardından yapılmıştı ancak bu kez taraflar arasındaki güvensizlik daha derin.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Kosova'daki bu siyasi belirsizlik, Balkanlar'da zaten kırılgan olan istikrarı daha da tehdit ediyor. Sırbistan'la ilişkiler, Kosova'nın kuzeyindeki Sırp nüfuslu bölgelerde yaşanan gerilimlerin ardından hala gergin. Sırbistan, Kosova'nın bağımsızlığını tanımıyor ve AB arabuluculuğundaki diyalog süreci tıkanmış durumda. Avrupa Birliği, Kosova'da istikrarlı bir hükümetin kurulmasını ve diyalogun ilerlemesini şart koşuyor. ABD ve NATO da Kosova'nın iç siyasi istikrarını Batı Balkanlar'ın güvenliği için kritik görüyor. Seçim sonrası hükümetin kurulamaması, Kosova'nın AB üyelik sürecini ve uluslararası yatırım çekme kabiliyetini olumsuz etkileyebilir. Ayrıca, Rusya'nın Ukrayna savaşı sonrası Balkanlar'daki etkisini artırma çabaları göz önüne alındığında, Kosova'daki siyasi boşluk bölgesel güç dengelerini değiştirme potansiyeli taşıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Kosova'nın bağımsızlığını tanıyan ilk ülkelerden biri olarak Priştine ile güçlü ekonomik ve kültürel bağlara sahip. Kosova'daki siyasi istikrarsızlık, Türkiye'nin Balkanlar'daki nüfuz alanını dolaylı olarak etkileyebilir. İstikrarsız bir Kosova, Sırbistan ve Bosna-Hersek'teki dengeleri de etkileyerek Türkiye'nin bölgesel politikalarını zorlaştırabilir. Ayrıca, Kosova'daki Türk yatırımları ve TİKA'nın kalkınma projeleri siyasi belirsizlikten olumsuz etkilenebilir. Türkiye, Kosova'daki krizin çözümünde arabulucu rolü oynayabilir ancak mevcut durumda Ankara'nın önceliği, Kosova'da istikrarlı bir hükümetin bir an önce kurulmasını desteklemek olmalıdır.
