ABD'nin İran ile uzayan savaşı, Washington'un en yakın Körfez müttefiklerinde giderek büyüyen bir hayal kırıklığına yol açıyor. ABD merkezli medya kuruluşlarının aktardığına göre, Başkan Donald Trump'ın savaşı diplomatik yollarla sona erdirememesi, bölgedeki geleneksel müttefikleri olan Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Katar gibi ülkelerde ciddi rahatsızlık yaratıyor. Bir Körfez yetkilisinin Anadolu Ajansı'na yaptığı açıklamada, “Trump bu savaşı başlattı ve biz bedelini ödüyoruz” ifadeleri, bölgedeki öfkenin boyutunu gözler önüne seriyor.
Gelişmenin Arka Planı
İran ile ABD arasındaki gerginlik, Trump yönetiminin 2018'de nükleer anlaşmadan çekilmesi ve ardından uygulanan “azami baskı” politikalarıyla tırmanmıştı. 2020 yılında ABD'nin İranlı General Kasım Süleymani'yi öldürmesiyle birlikte iki ülke arasındaki çatışma açık bir savaşa dönüşmüştü. Ancak savaşın beklenenden uzun sürmesi, özellikle Körfez ülkelerinin ekonomik ve güvenlik çıkarlarını olumsuz etkiliyor.
Körfez ülkeleri, İran ile savaşın kendi topraklarında da yansımaları olduğunu görüyor. Husi isyancıların Suudi Arabistan'a yönelik füze ve insansız hava aracı saldırıları, BAE'nin deniz ticaret yollarına yönelik tehditler ve İran destekli milislerin bölgedeki faaliyetleri, Körfez monarşilerini doğrudan etkiliyor. Bu nedenle müttefikler, Trump yönetiminin savaşı sona erdirmek için daha fazla çaba göstermesini bekliyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Körfez ülkelerinin ABD'ye olan güveni, savaşın uzamasıyla birlikte azalırken, bu durum bölgedeki güç dengelerini de değiştiriyor. ABD'nin bölgeye olan ilgisinin azaldığı algısı, Rusya ve Çin'in Körfez'deki nüfuzunu artırmasına zemin hazırlıyor. Özellikle Suudi Arabistan ve BAE'nin, Çin ile artan enerji ve ticaret bağları, Washington'u endişelendiriyor.
Öte yandan, İran'ın nükleer programı konusunda devam eden belirsizlikler ve bölgedeki vekalet savaşları, istikrarı tehdit etmeye devam ediyor. Körfez ülkeleri, savaşın sona ermesi için diplomatik çözüm yollarının bulunmasını ve bölgedeki gerilimin düşürülmesini istiyor. Ancak ABD'nin İran'a yönelik sert tutumu, müzakere kapılarını şimdilik kapalı tutuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin bölgesel politikalarını doğrudan etkileyen bir nitelik taşıyor. Körfez ülkelerinin ABD'den uzaklaşması, Türkiye'nin Katar ile olan yakın ilişkileri düşünüldüğünde, Ankara için yeni fırsatlar yaratabilir. Ayrıca Türkiye, İran ile sınır komşusu olması nedeniyle savaşın uzamasından olumsuz etkileniyor; göç dalgaları ve sınır güvenliği riskleri artıyor. Türkiye'nin, bölgede diplomasiyi ön plana çıkaran bir dış politika izlemesi, hem kendi güvenliği hem de bölgesel istikrar açısından önemli. Ankara'nın, Körfez ülkeleriyle ilişkilerini geliştirmesi ve İran ile diyaloğu sürdürmesi, bu kırılgan dönemde stratejik bir önem kazanıyor.
