Kolombiya'da 2026 yılının Mayıs ayında yapılan devlet başkanlığı seçimlerini, ceza avukatı kökenli ve sert söylemleriyle tanınan Abelardo de la Espriella kazandı. Yüzde 52'nin üzerinde oy alan Espriella, kampanya boyunca uyuşturucu kartellerini "hamamböceği gibi ezmek" ve Kolombiya'yı "suç bataklığından kurtarmak" vaadiyle öne çıktı. Eski başkanlardan Gustavo Petro'nun barış müzakerelerine odaklı politikasına karşı çıkan Espriella, "güvenlik önce gelir" anlayışını benimsiyor. 1970 doğumlu lider, halk arasında "Tornillo Yargıç" (Vida Yargıç) lakaplıydı; çünkü savunma avukatıyken bile suçlulara karşı son derece sertti.
Espriella'nın Yükselişi: Trumpçı Popülizm ve Güvenlik Vaadi
Abelardo de la Espriella, Kolombiya siyasetine 2010'larda girdi. Medyada sık sık yolsuzluk ve uyuşturucu kartelleriyle mücadele eden bir figür olarak boy gösterdi. Ancak asıl çıkışını, 2024'te başlattığı devlet başkanlığı kampanyasıyla yaptı. Söylemleri, ABD'de Donald Trump'ın "kaosu bitirme" vaadini anımsatıyor. Espriella, "Kolombiya'da uyuşturucu terörü 50 yıldır devam ediyor. Bunu ancak demir yumrukla bitirebiliriz" diyor.
Espriella, selefi Petro'nun "Total Barış" planını sert şekilde eleştirdi. Petro, ELN ve FARC muhalifleriyle müzakere masasında oturmayı savunurken, Espriella bu grupların "suç örgütü" olduğunu ve askeri operasyonlarla yok edilmesi gerektiğini söylüyor. Kampanyasında, "Barış dediğiniz şey, suçlulara af çıkarmaktır. Çetelerle pazarlık yapılmaz, onlar yok edilir" ifadelerini kullandı.
Seçim sonuçları, Kolombiya'nın kırsal kesimlerinde ve orta sınıf seçmenler arasında Espriella'nın büyük destek aldığını gösteriyor. Özellikle Medellín ve Cali gibi uyuşturucu şiddetinin yoğun olduğu şehirlerde oy oranı yüzde 60'ı aştı. Ekonomik kriz ve güvensizlik, seçmeni sert çözümlere yöneltti.
Bölgesel ve Küresel Yansımalar: ABD ve Latin Amerika
Espriella'nın zaferi, Latin Amerika'da sağ popülizmin yükselişinin bir parçası olarak görülüyor. Brezilya'da Jair Bolsonaro, Arjantin'de Javier Milei gibi liderlerin ardından Kolombiya da sağa kaydı. Espriella, bu liderlerle yakın ilişki kurdu; özellikle Milei ile ekonomik reform konusunda ortak bir vizyona sahip. ABD'de ise Trump yönetimi Espriella'yı destekledi. Seçim zaferi sonrası Trump, "Kolombiya'da doğru adam kazandı" açıklaması yaptı.
Uyuşturucu kartelleriyle mücadele konusunda Espriella'nın planı, ABD'nin İkinci Dünya Savaşı sonrası Japonya'ya uyguladığı gibi bir "marshall planı" benzeri askeri destek talep ediyor. Kolombiya ordusunun modernize edilmesi ve insansız hava araçlarıyla kartel kamplarının bombalanması öngörülüyor. Ancak bu strateji, sivillerin zarar görmesi riskini taşıyor ve insan hakları örgütlerinin tepkisini çekiyor.
Bölgede, Espriella'nın zaferi Venezüella ile ilişkileri de etkileyebilir. Maduro yönetimi, Kolombiya'daki sol muhalefeti desteklerken, Espriella'nın sert çizgisi iki ülke arasında yeni gerilimlere yol açabilir. Ayrıca Ekvador ve Peru gibi komşular, Kolombiya'dan yayılan uyuşturucu şiddetinden endişeli; Espriella'nın katı önlemleri bölgesel iş birliğini artırabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Kolombiya, Türkiye için Latin Amerika'da önemli bir ticaret ortağıdır; ikili ticaret hacmi 2 milyar dolar civarındadır. Espriella'nın güvenlik odaklı politikaları, uyuşturucu kaçakçılığıyla mücadelede Türkiye ile ortak çıkarlar yaratabilir. Ancak sert askeri yöntemler, insan hakları ihlalleri nedeniyle Türkiye'nin bölgedeki diplomatik duruşunu zorlayabilir. Türkiye, Kolombiya'daki yeni yönetimle dengeli bir ilişki kurmalı; ekonomik iş birliğini sürdürürken insan hakları endişelerini de dile getirmelidir. Ayrıca, Espriella'nın Trump'a yakınlığı, ABD-Türkiye ilişkilerine dolaylı yansımalar yapabilir.
