Kolombiya Milli Futbol Takımı'nın orta saha oyuncusu Jaminton Campaz, 2022 FIFA Dünya Kupası son 16 turunda İsviçre'ye penaltılarla elenmelerinin ardından sosyal medya üzerinden ölüm tehditleri aldı. 22 yaşındaki futbolcu, normal süresi 1-1 biten maçın uzatma bölümlerinde ve penaltı atışlarında görev alamamış, özellikle penaltı vuruşlarını kullanamaması nedeniyle taraftarların hedefi haline gelmişti. Campaz'ın ailesi de tehditlerden nasibini alırken, Kolombiya Futbol Federasyonu ve oyuncunun kulübü Deportes Tolima, güvenlik önlemlerini artırdıklarını açıkladı.
Gelişmenin arka planı: Futbol ve şiddet
Güney Amerika'da futbol, siyasetle iç içe geçmiş bir tutku; ancak bu tutku zamanla tehlikeli boyutlara ulaşabiliyor. Kolombiya, uzun yıllardır uyuşturucu kartelleri ve iç savaşın gölgesinde futbol şiddetiyle anılıyor. 1994 Dünya Kupası'nda Kolombiya'nın ABD'ye yenilmesinin ardından savunma oyuncusu Andrés Escobar'ın öldürülmesi, bu tür olayların en trajik örneği. Campaz'a yönelik tehditler, Escobar cinayetinin yankılarını yeniden canlandırdı. Sosyal medyada #Campaz ve #ölümtehditleri etiketleriyle yayılan mesajlar, futbolcunun psikolojisini olumsuz etkilerken, Kolombiya hükümeti de siber suçlarla mücadele birimlerini harekete geçirdi.
Campaz'ın durumu, sadece Kolombiya'ya özgü değil. Arjantin, Brezilya ve Uruguay gibi ülkelerde de başarısız performans sonrası oyunculara yönelik şiddet tehditleri sıkça görülüyor. FIFA ve CONMEBOL, bu tür olaylara karşı oyuncu güvenliğini artıracak protokoller üzerinde çalışsa da, uygulamada yetersiz kalıyor. Campaz'ın menajeri, oyuncunun psikolojik destek aldığını ve bir süre milli takımdan uzak kalmak istediğini duyurdu.
Bölgesel ve küresel boyut: Sporda şiddet kültürü
Güney Amerika'da futbol şiddeti, yalnızca sahada değil, tribünlerde ve sosyal medyada da kendini gösteriyor. Arjantin'deki barra brava (holigan) grupları, Brezilya'daki organize taraftar örgütleri ve Kolombiya'daki uyuşturucu bağlantılı çeteler, futbol üzerinden siyasi ve ekonomik çıkar sağlıyor. Campaz'a yönelik tehditlerin arkasında bu grupların olup olmadığı henüz netleşmedi, ancak polis soruşturmayı derinleştiriyor. Küresel ölçekte, sosyal medya platformları anonim tehditlerin yayılmasını kolaylaştırırken, ülkeler arası hukuki iş birliği yetersiz kalıyor. FIFA, 2026 Dünya Kupası öncesinde oyuncu güvenliği konusunda daha sıkı düzenlemeler getirmeyi planlıyor; ancak Campaz olayı, bu tür önlemlerin ne kadar gerekli olduğunu bir kez daha gösterdi. Avrupa'da benzer tehditler daha az görülürken, İngiltere'de 2020'de Marcus Rashford'un penaltı kaçırmasının ardından ırkçı saldırılara uğraması, bu sorunun küresel bir boyutu olduğunu ortaya koyuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Kolombiya'daki bu olay, Türkiye'de de zaman zaman yaşanan futbol şiddeti ve oyuncuya yönelik tehditlerle benzerlik taşıyor. Türkiye'de Galatasaray, Fenerbahçe gibi büyük kulüplerin maçlarında oyunculara yönelik sosyal medya saldırıları sıkça gündeme geliyor. Ancak Türkiye, 2023'te kabul edilen Siber Suçlar Yasası ile bu tür tehditlere karşı daha hızlı müdahale edebiliyor. Türk futbolseverlerin, Güney Amerika'daki bu olayı bir uyarı olarak görmesi ve sporculara yönelik nefret söyleminin önlenmesi için bilinçlenmesi gerekiyor. Ayrıca, Türkiye'nin CONMEBOL ile futbol diplomasisi kapsamında oyuncu güvenliği protokollerinde iş birliği yapması, ülke imajına katkı sağlayabilir.
