Kolombiya'nın güneybatısında, güvenlik güçlerinin silahlı gruplara yönelik düzenlediği operasyonda, aralarında üç çocuğun da bulunduğu beş kişi hayatını kaybetti. Olay, ülkenin Cauca bölgesinde, 'Jaime Martínez' komutasındaki FARC muhaliflerinin etkin olduğu kırsal alanda yaşandı. Ordu, operasyonun 'ülkenin güneybatısındaki yasadışı silahlı gruplara karşı' yürütüldüğünü açıkladı. Ancak ölenlerin çocuk olduğunun ortaya çıkması, ülkede çocukların silahlı çatışmalara dahil edilmesi konusundaki endişeleri yeniden gündeme getirdi. İnsan hakları örgütleri, silahlı grupların çocukları saflarına katmak için sosyal medyayı giderek daha fazla kullandığı konusunda uyarıyor.
Gelişmenin arka planı
Cauca bölgesi, Kolombiya'da silahlı grupların en yoğun olduğu bölgelerden biri olarak biliniyor. FARC'ın 2016'da imzaladığı barış anlaşmasına rağmen, anlaşmaya uymayan muhalif gruplar bölgede varlığını sürdürüyor. Ayrıca Ulusal Kurtuluş Ordusu (ELN) ve uyuşturucu kaçakçılığı yapan diğer silahlı gruplar da bölgede faaliyet gösteriyor. Bu gruplar, kokain üretiminin yoğun olduğu bölgelerde kontrolü ele geçirmek için mücadele ediyor. Çocuklar, hem savaşçı olarak hem de uyuşturucu kaçakçılığında kurye veya gözcü olarak kullanılıyor. İnsan hakları örgütleri, silahlı grupların çocukları sosyal medya üzerinden hedef aldığını, özellikle WhatsApp ve Facebook gibi platformlarda kendilerine 'özgürlük' ve 'para' vaat ederek kandırdıklarını belirtiyor. Kolombiya hükümeti, çocukların silahlı gruplara katılımını önlemek için çeşitli programlar yürütüyor. Ancak bu programların yetersiz kaldığı, özellikle kırsal kesimdeki yoksul ailelerin çocuklarının bu gruplara katılmaya daha yatkın olduğu ifade ediliyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Kolombiya'daki bu trajik olay, Latin Amerika genelinde silahlı grupların çocukları kullanma eğiliminin bir parçası. Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF), dünya genelinde silahlı gruplar tarafından kullanılan çocuk sayısının 250 binin üzerinde olduğunu tahmin ediyor. Bu çocuklar, savaşçı olmanın yanı sıra cinsel kölelik, mayın döşeme, istihbarat toplama gibi görevlerde de kullanılıyor. Uzmanlar, sosyal medyanın bu sorunu daha da derinleştirdiğini, çünkü grupların geniş bir kitleye ulaşmasını ve çocukların çevrimiçi ortamda avlanmasını kolaylaştırdığını belirtiyor. Ayrıca, COVID-19 salgını döneminde artan yoksulluk ve işsizlik, çocukların silahlı gruplara katılma riskini artırdı. Kolombiya'da 2016'dan bu yana binden fazla çocuğun silahlı gruplardan kurtarıldığı bildiriliyor. Ancak insan hakları örgütleri, gerçek sayının çok daha yüksek olduğunu savunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Kolombiya'daki bu olay, Türkiye'nin de karşı karşıya olduğu bir soruna işaret ediyor: terör örgütlerinin çocukları ve sosyal medyayı kullanma stratejisi. PKK/YPG gibi örgütlerin de benzer yöntemlerle çocukları silahlandırdığı biliniyor. Türkiye, Suriye ve Irak'ta bu örgütlere karşı mücadele ederken, uluslararası toplumun bu soruna karşı ortak bir tutum geliştirmesi önem taşıyor. Ayrıca, Türkiye'nin sınır ötesi operasyonlarda sivillerin zarar görmemesi için gösterdiği hassasiyet, uluslararası platformlarda takdirle karşılanıyor. Bu olay, devlet dışı aktörlerin çocukları istismar etmesinin küresel bir güvenlik sorunu olduğunu ve bununla mücadelede sivil toplum ve teknoloji şirketlerinin de sorumluluk üstlenmesi gerektiğini hatırlatıyor.
