Kolombiya'da 2 Haziran'da yapılan cumhurbaşkanlığı seçimlerini kazanan avukat ve iş insanı Miguel De la Espriella, henüz resmen göreve başlamadan önce bir darbe girişimiyle karşı karşıya olduğunu iddia ederek başkanlık geçiş sürecini askıya aldı. De la Espriella, bu kararını ABD Başkanı Donald Trump'tan aldığı açık destek mektubunun ardından duyurdu. Trump, daha önce hiçbir seçilmiş görevde bulunmamış De la Espriella'yı "bölge için umut verici bir lider" olarak nitelendirmişti.
Darbe iddiasının arka planı
De la Espriella, başkent Bogota'da düzenlediği basın toplantısında, mevcut hükümetin ve bazı askeri yetkililerin seçim sonuçlarını tanımadığını ve kendisini görevi devralmaktan alıkoymak için bir darbe planladığını öne sürdü. İddiaya göre, eski Cumhurbaşkanı Juan Manuel Santos'a yakın isimler ve Yüksek Seçim Kurulu'ndaki bazı üyeler, De la Espriella'nın zaferini gayrimeşru ilan etmek için Anayasa Mahkemesi'ne başvurmaya hazırlanıyor. Kolombiya ordusu ise henüz resmi bir açıklama yapmadı. De la Espriella, "Demokratik iradeyi gasp etmek isteyenlere karşı geçiş sürecini güvence altına alana kadar tüm resmi temasları durduruyorum" dedi.
Seçim süreci boyunca tartışmalı açıklamalarıyla gündeme gelen De la Espriella, kampanyasında yolsuzlukla mücadele ve kamu harcamalarında kesinti vaat etmişti. Rakibi, sol koalisyon adayı Gustavo Petro ise seçim sonuçlarına itiraz etmeyeceğini ancak De la Espriella'nın iddialarının asılsız olduğunu söyledi. Kolombiya'daki siyasi kriz, bölge ülkeleri tarafından endişeyle izleniyor.
Bölgesel ve küresel boyut
De la Espriella'nın Trump'tan aldığı destek, ABD'nin Latin Amerika politikası açısından da kritik. Trump yönetimi, Venezuela ve Küba'ya yönelik sert tutumunun bir yansıması olarak, De la Espriella gibi sağ eğilimli liderleri desteklemeyi sürdürüyor. Ancak bu destek, Kolombiya'daki siyasi istikrarsızlığı derinleştirebilir. Brezilya, Meksika ve Arjantin gibi bölge ülkeleri, Kolombiya'da seçim sonuçlarının tanınması çağrısı yaparken, Şili ve Peru temkinli bir bekleyiş sergiliyor. Avrupa Birliği ise diyalog çağrısında bulundu. Kolombiya'nın FARC barış süreci ve uyuşturucu kartelleriyle mücadelesi gibi hassas dosyaları, bu siyasi kriz nedeniyle sekteye uğrayabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Kolombiya, Türkiye'nin Latin Amerika'daki stratejik ortaklarından biridir. İkili ticaret hacmi son yıllarda 2 milyar dolara yaklaşmış, savunma sanayii ve tarım alanında işbirlikleri geliştirilmiştir. Kolombiya'daki siyasi istikrarsızlık, Türk yatırımcılar ve ihracatçılar için risk oluşturabilir. Ayrıca, Türkiye'nin bölgedeki denge politikası açısından, ABD destekli bir liderin iktidara gelmesi, Ankara'nın Venezuela ve Küba ile ilişkilerini dolaylı olarak etkileyebilir. Türk Dışişleri Bakanlığı'nın gelişmeleri yakından izlediği ve taraflara itidal çağrısı yapması bekleniyor.
