Kolombiya'nın seçilmiş devlet başkanı Abelardo de la Espriella, seçim kampanyasında 'El Tigre' (Kaplan) olarak bilinen, Arjantin'in devlet başkanı Javier Milei ve El Salvador'un lideri Nayib Bukele'yi anımsatan radikal sağcı bir söylem benimsiyor. Espriella, devlet harcamalarını sert şekilde kısmak için 'balta' benzetmesi yaparken, Amazon ormanlarında mega hapishaneler inşa ederek suç oranlarını düşürmeyi hedefliyor. Bu yaklaşım, Latin Amerika'da yükselen popülist sağ dalganın yeni bir örneği olarak değerlendiriliyor.
Gelişmenin arka planı
Abelardo de la Espriella, 2025 yılında yapılan devlet başkanlığı seçimlerini kazanarak 7 Ağustos'ta görevi devralmaya hazırlanıyor. Kampanya boyunca 'devleti zayıflatma' ve 'suça sıfır tolerans' temalarını işleyen Espriella, özellikle güvenlik politikalarında Bukele'nin El Salvador'da uyguladığı sert yöntemleri model alıyor. Amazon bölgesinde kuracağı dev hapishanelerle suçluları adeta ormanın içinde izole etmeyi planlıyor. Ekonomide ise Milei'nin 'harcama baltası' metaforunu sahiplenen Espriella, kamu sektörünü küçülteceğini ve vergileri düşüreceğini vaat ediyor.
Seçilmiş başkan, Kolombiya'nın son yıllarda yaşadığı şiddet olayları, uyuşturucu kartellerinin gücü ve ekonomik durgunluğa karşı bu radikal çözümleri sundu. Ancak eleştirmenler, Amazon'da hapishane inşasının çevresel tahribata yol açacağını ve insan hakları ihlalleri riskini artıracağını belirtiyor. Espriella'nın planları, Kolombiya'nın 2016 barış anlaşması sonrasında kırılgan bir süreçten geçen FARC gerillasıyla ilgili hassasiyetleri de yeniden alevlendirebilir.
Bölgesel veya küresel boyut
Espriella, Milei ve Bukele ile aynı dalganın parçası olarak görülüyor. Arjantin'de Milei'nin seçilmesiyle derinleşen ekonomik kriz, El Salvador'da ise Bukele'nin sert güvenlik politikalarının sorgulanan başarısı, bu modelin bölgeye yayılma potansiyelini artırıyor. Brezilya'da aşırı sağcı Jair Bolsonaro'nun yeniden güç kazanması ve Peru'da benzer eğilimler, Latin Amerika'da siyasi yelpazenin sağa kaydığını gösteriyor. Bu durum, ABD'nin bölgedeki etkisini çin ve rusya gibi rakiplere karşı sürdürme çabaları açısından kritik öneme sahip. Espriella'nın politikaları, Kolombiya'nın NATO küresel ortak statüsünü ve ABD ile ilişkilerini de doğrudan etkileyecek.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Kolombiya'daki bu sağa kayış, Türkiye'nin Latin Amerika ile ilişkileri açısından önemli bir sinyal. Türkiye, son yıllarda Kolombiya ile ticaret hacmini artırmayı hedeflese de, yeni yönetimin izolasyonist politikaları bu çabaları sekteye uğratabilir. Özellikle Espriella'nın devleti küçültme planları, kamu ihale ve altyapı projelerinde Türk firmalarının fırsatlarını sınırlayabilir. Güvenlik alanında ise, Kolombiya'daki mega hapishane modeli, Türkiye'nin terörle mücadele politikalarına örnek teşkil edebilecek bir uygulama değildir; aksine insan hakları kaygılarını artıracaktır. Bu nedenle Türkiye'nin bölgedeki dengeli diplomatik ilişkilerini sürdürmesi ve yeni hükümetle pragmatik bir diyalog kurması önem taşıyor.
