Fransız Le Monde gazetesinde yayımlanan bir habere göre, kendini tek taraflı olarak bağımsız ilan eden Somaliland bölgesinde, Birleşik Arap Emirlikleri'nin (BAE) desteğiyle yeni bir askeri üs inşa ediliyor. Uydu görüntüleri analizine dayandırılan haberde, Berbera kenti yakınlarında kademeli olarak yükseltilen yapıların, bölgedeki askeri varlığı artırma amacı taşıdığı belirtiliyor. Bu gelişme, Kızıldeniz ve Aden Körfezi'nde artan jeopolitik rekabetin bir yansıması olarak değerlendiriliyor.
Berbera'nın stratejik önemi ve üs inşasının detayları
Berbera, Somali'nin kuzeyinde, Kızıldeniz'in güney girişinde yer alan bir liman kenti. Bölge, kendisini Somali'den ayrı bir devlet olarak tanımlayan ancak uluslararası alanda tanınmayan Somaliland'ın kontrolünde. Liman, geçmişte olduğu gibi günümüzde de askeri ve ticari açıdan kritik bir nokta. Le Monde'un yayımladığı rapora göre, Berbera havalimanı yakınlarında yeni hangarlar ve pist uzantıları inşa ediliyor. Uydu görüntüleri, 2023 yılından itibaren bölgede altyapı çalışmalarının hızlandığını gösteriyor. Haberde, bu tesislerin BAE tarafından finanse edildiği ve lojistik destek amaçlı kullanılacağı iddia ediliyor. BAE, daha önce de Yemen'deki askeri operasyonları için Berbera limanını kullanmıştı. Oxford Araştırma Grubu'ndan analistler, üssün insansız hava araçları (İHA) ve deniz devriye uçakları için bir üs olarak kullanılabileceğini belirtiyor.
Bölgesel ve küresel boyut: Kızıldeniz'de yeni güç oyunu
Bu gelişme, Kızıldeniz havzasındaki askeri üslenme yarışını daha da kızıştırıyor. Bölgede halihazırda Türkiye'nin Cibuti'de, Suudi Arabistan'ın Yemen'de, ABD'nin Bahreyn'de, Çin'in ise Cibuti'de askeri üsleri bulunuyor. BAE'nin Somaliland'daki varlığı, özellikle İran destekli Husilerin Yemen'deki saldırılarına karşı bir önlem olarak yorumlanıyor. Husiler, Kızıldeniz'de ticari gemilere yönelik saldırılarını sürdürürken, BAE ve Suudi Arabistan ortak harekât düzenliyor. Berbera üssü, lojistik bir merkez olarak bu koalisyonun operasyonlarını destekleyebilir. Öte yandan, Somaliland'ın bu üs anlaşması karşılığında BAE'den ekonomik ve siyasi destek aldığı biliniyor. BAE, Somaliland'a yıllık 200 milyon dolara ulaşan yardım yaparken, karşılığında Berbera limanının 30 yıllığına işletme hakkını elde etmişti. Bu durum, bölgedeki tanınmışlık sorununu aşmak isteyen Somaliland yönetimi için bir fırsat olarak değerlendiriliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Somali'deki askeri varlığı ve kalkınma yardımlarıyla bölgede önemli bir aktör. Özellikle Mogadişu'da bulunan Türk askeri üssü ve Somali ordusuna verilen eğitim desteği, Türkiye'nin Afrika Boynuzu'ndaki nüfuzunu artırıyor. BAE'nin Somaliland'daki üs inşası, Türkiye'nin bölgedeki stratejik konumunu doğrudan etkilemese de Kızıldeniz'deki güç dengesini BAE lehine değiştirebilir. Ayrıca, Somaliland'ın statüsü konusunda Türkiye'nin Somali ile olan ilişkileri hassas bir denge gerektiriyor. Ankara, Somali'nin toprak bütünlüğünü desteklerken, Somaliland ile de ticari ve diplomatik temaslarını sürdürüyor. Bu gelişme, Türkiye'nin kendi deniz güvenliği ve Kızıldeniz'deki ticaret yollarının korunması açısından yakından takip edilmesi gereken bir durum.
