Kuzey Kore lideri Kim Jong-un, son üç yılda uyguladığı stratejilerle ülkesinde adeta bir 'mucizevi dönüşüm' gerçekleştirdi. Pandemi sürecini kullanarak ülke üzerindeki otoriter kontrolünü katı bir şekilde pekiştiren Kim, daha sonra Rusya'nın Ukrayna savaşını ekonomiyi canlandırmak için bir fırsata dönüştürdü. Bu dönüşüm, Kuzey Kore'nin iç ve dış politikasında önemli değişimlere işaret ediyor.
Pandemi Döneminde Sıkılaşan Kontrol
COVID-19 pandemisi, Kim Jong-un için rejimini güçlendirmek adına eşsiz bir fırsat sundu. Kuzey Kore, pandeminin başlangıcından itibaren sınırlarını neredeyse tamamen kapatarak dış dünyayla bağlantısını kesti. Bu süreçte Kim, halkın hareketlerini kısıtlayan, bilgi akışını denetleyen ve her türlü muhalefeti bastıran katı tedbirler uyguladı. Sınırların kapalı olması, Kuzey Kore'ye yönelik insani yardım ve ticaret akışını da durdurdu, ancak bu durum rejimin iç kontrolünü daha da artırmasına olanak tanıdı. Kim, pandemiyi bir 'ulusal kriz' olarak tanımlayarak halkı birleştirmeyi ve rejime olan sadakati pekiştirmeyi başardı. Bu dönemde yapılan anayasal değişikliklerle Kim'in devlet başkanlığı yetkileri daha da genişletildi.
Rusya-Ukrayna Savaşı ve Ekonomik Canlanma
Pandemi sonrası ekonomik darboğaz, Kim Jong-un için ikinci bir fırsat yarattı. Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik saldırganlığı, Kuzey Kore'ye uluslararası yaptırımları aşma ve ekonomik iş birliği fırsatı sundu. Kuzey Kore, Rusya'ya top mermileri ve kısa menzilli balistik füzeler tedarik ederek, savaşın erken dönemlerinde Rus askeri lojistiğine katkı sağladı. Bu tedarikler karşılığında Rusya, Kuzey Kore'ye gıda, gübre ve enerji kaynakları göndererek ekonomik yardımda bulundu. Ayrıca iki ülke arasındaki ticaret hacmi 2023'te yüzde 300'ün üzerinde artarak, Kuzey Kore'nin dış ticaret açığını kapatmasına yardımcı oldu. Kim, bu gelişmeyi 'ulusal ekonominin canlanması' olarak propaganda etti ve halka rejimin dış politikadaki başarısını sundu.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Kuzey Kore'deki bu dönüşüm, bölgesel ve küresel güç dengelerini etkiliyor. Rusya ile askeri iş birliği, Kuzey Kore'nin uluslararası yaptırım rejimini delmesine ve askeri kapasitesini artırmasına yol açıyor. Bu durum, Güney Kore ve Japonya başta olmak üzere bölge ülkelerini tedirgin ediyor. ABD, Kuzey Kore'nin Rusya'ya yönelik silah tedarikinin Ukrayna savaşında dengeleri değiştirebileceği endişesiyle Pyongyang'a yeni yaptırımlar uygulamaya hazırlanıyor. Çin ise bu iş birliğine mesafeli yaklaşarak, Kore Yarımadası'nda istikrarın korunmasını ve kendi çıkarlarının zarar görmemesini bekliyor. Kim Jong-un'un hamleleri, Kuzey Kore'yi uluslararası sistemde daha bağımsız bir aktör haline getirirken, aynı zamanda yeni bir Soğuk Savaş benzeri bloklaşmanın parçası olma riskini de taşıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Kuzey Kore'deki bu gelişmeler, Türkiye açısından doğrudan bir etki yaratmasa da, küresel güç dengeleri ve uluslararası yaptırım rejimleri bağlamında dolaylı etkiler taşıyor. Rusya'nın Ukrayna savaşında Kuzey Kore'den askeri malzeme tedarik etmesi, Türkiye'nin de içinde olduğu NATO ve Batı ittifakının yaptırım politikalarını zayıflatma potansiyeli taşıyor. Türkiye, özellikle Karadeniz bölgesindeki güvenlik denkleminde, Rusya'nın savaş kabiliyetini artıracak her türlü dış destekten endişe duymakta. Ayrıca, Kuzey Kore'nin füze ve nükleer programı, Asya-Pasifik'teki güvenlik ortamını gerginleştirerek, Türkiye'nin ticaret yolları ve enerji hatları üzerindeki riskleri artırabilir. Türkiye, bu bağlamda Birleşmiş Milletler yaptırımlarının uygulanmasına destek verirken, Kuzey Kore ile diplomatik temaslarını sürdürmektedir.
