Kenya'nın Meru bölgesinde, kendi imkânlarıyla kurdukları atletizm kulübüne üye yaşlı koşucular, yaşın sadece bir rakam olduğunu kanıtlıyor. Ortalama 65 yaşındaki bu sporcular, ulusal ve uluslararası yarışlarda boy göstererek yaşlılıkla ilgili kalıp yargıları yıkıyor. Birleşmiş Milletler verilerine göre dünya nüfusu hızla yaşlanırken, Kenyalı bu koşucular düzenli fiziksel aktivitenin yaşam kalitesini ve süresini nasıl artırabileceğine dair ilham verici bir örnek sunuyor.
Gelişmenin arka planı
Meru'da faaliyet gösteren 'Silver Striders' adlı kulüp, herhangi bir hükümet veya sponsor desteği olmadan ayakta duruyor. Üyeler, kendi biriktirdikleri paralarla antrenman malzemelerini ve yarış kayıt ücretlerini karşılıyor. Kulübün en yaşlı üyesi 78 yaşındaki Grace Wanjiku, haftada altı gün koşuyor ve geçen yıl Nairobi Maratonu'nda 70 yaş üstü kategorisinde üçüncü oldu.
Kenya Uzun Ömür Araştırma Merkezi'ne göre, ülkede 60 yaş üstü nüfus son on yılda yüzde 30 arttı. Ancak yaşlıların çoğu fiziksel aktiviteyi ihmal ediyor. Silver Striders, bu eğilimi tersine çevirmeyi hedefliyor. Kulüp başkanı John Kamau, 'Koşmak bize sadece fiziksel değil, zihinsel olarak da iyi geliyor. Birçok arkadaşımız emeklilikte depresyona girerken, biz yarışmalara hazırlanıyoruz' diyor.
Kenya Atletizm Federasyonu, yaşlı koşucuların sayısının arttığını ve özel kategoriler açmayı değerlendirdiklerini bildirdi. Bu gelişme, ülkede spora erişimin her yaş grubu için eşitlenmesi açısından önemli bir adım olarak görülüyor.
Bölgesel veya küresel boyut
Kenya'daki bu hareket, küresel yaşlanma tartışmalarına ışık tutuyor. Dünya Sağlık Örgütü, fiziksel hareketsizliğin dünya genelinde ölümlerin yüzde 6'sından sorumlu olduğunu belirtiyor. Yaşlı nüfusun artışıyla birlikte, Silver Striders gibi topluluklar sağlıklı yaşlanma modelleri olarak öne çıkıyor.
Benzer örnekler Japonya, İtalya ve İsveç gibi gelişmiş ülkelerde de görülse de, Kenya'nın kırsal kesiminde böyle bir oluşumun varlığı dikkat çekiyor. Afrika genelinde yaşlı nüfus oranı düşük olmasına rağmen, kıta hızla yaşlanıyor. BM tahminlerine göre 2050'de Afrika'nın yaşlı nüfusu 100 milyonu aşacak. Meru örneği, bu geleceğe hazırlık açısından önemli bir model sunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye'de de nüfus yaşlanıyor; TÜİK verilerine göre 2023'te 65 yaş üstü nüfus oranı yüzde 10,2'ye ulaştı. Kenya'daki bu örnek, Türkiye'deki yaşlıların fiziksel aktiviteye teşvik edilmesi için ilham verici olabilir. Özellikle kırsal kesimde yaşayan emekliler için düşük maliyetli spor kulüpleri modeli, sağlık harcamalarını azaltma potansiyeli taşıyor. Türkiye Atletizm Federasyonu'nun, yaşlı kategorilerine daha fazla yer vermesi halinde benzer toplulukların oluşabileceği değerlendiriliyor.
