Kenya'nın Nanyuki kentinde, ABD'nin kurduğu bir Ebola karantina merkezine karşı halk sokaklara döküldü. Göstericiler, Washington yönetimini Ebola riskini Kenyalılara yüklemekle suçlarken, merkezin bölge halkının sağlığını tehdit ettiğini ileri sürüyor. Merkez, Afrika Boynuzu'nda Ebola salgınına karşı önlem olarak tanıtılsa da, Kenyalılar bu gerekçeyi ikna edici bulmuyor.
Arka Plan: Nanyuki'deki ABD Üssü ve Karantina Merkezi
Nanyuki, Kenya'nın Laikipia ilçesinde yer alıyor ve uzun süredir ABD askeri varlığına ev sahipliği yapıyor. Bölgedeki Camp Simba askeri üssü, ABD Afrika Komutanlığı'nın (AFRICOM) önemli bir lojistik merkezi konumunda. Son haftalarda bu üsse ek olarak bir Ebola karantina merkezi kurulması, yerel halkta büyük rahatsızlığa yol açtı.
Protestocular, merkezin Uganda ve Kongo gibi Ebola'nın endemik olduğu ülkelerden gelen personel ve malzemeleri kabul ettiğini belirtiyor. Ancak Kenyalılar, bu merkezin aslında ABD'nin kendi personeli için bir izolasyon birimi olduğunu ve olası bir salgında virüsün Kenya'ya yayılma riskini artırdığını savunuyor. Gösterilerde, “Ebola istemiyoruz”, “Kenya çöplük değil” sloganları atıldı.
Kenya hükümeti ise merkezin yalnızca ABD askeri personeli ve sağlık çalışanları için kullanılacağını, yerel halka herhangi bir risk teşkil etmediğini açıkladı. Ancak bu garantiler halkı tatmin etmekten uzak. Özellikle sosyal medyada, merkezin güvenlik önlemlerinin yetersiz olduğu ve Ebola gibi bulaşıcı bir hastalığın Kenya'ya sıçrayabileceği yönünde endişeler yayılıyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Bu olay, ABD'nin Afrika'daki askeri ve sağlık varlığına duyulan güvensizliğin bir yansıması olarak görülüyor. AFRICOM, son yıllarda kıtada terörle mücadele ve sağlık güvenliği gibi alanlarda faaliyetlerini artırmış olsa da, yerel topluluklar bu müdahaleleri genellikle kendi egemenliklerine bir tehdit olarak algılıyor. Ebola karantina merkezi örneği, ABD'nin sağlık diplomasisinin bile şeffaflık eksikliği nedeniyle tepki çekebileceğini gösteriyor.
Kenya'daki protestolar, aynı zamanda Afrika ülkelerinin Batılı güçlerin sağlık politikalarına karşı artan hassasiyetine işaret ediyor. COVID-19 salgını sırasında aşı eşitsizliği ve tedavi malzemelerine erişim sorunları, kıtada Batı'ya yönelik güveni sarsmıştı. Şimdi de Ebola gibi yüksek ölümcüllü bir hastalıkla ilgili bir merkezin Kenya'da konuşlandırılması, eski yaraları tazeliyor. Bölge ülkeleri, salgın hastalıklarla mücadelede uluslararası iş birliğinin gerekliliğini kabul etmekle birlikte, bu tür girişimlerin yerel halkın rızası olmadan yapılmaması gerektiğini vurguluyor.
Öte yandan, Afrika Boynuzu'nda Ebola salgını riski gerçek. Kongo Demokratik Cumhuriyeti ve Uganda'da zaman zaman vakalar görülüyor. Bu bağlamda ABD'nin önleyici adımlar atması anlaşılabilir olsa da, yöntem ve iletişim eksikliği krize yol açtı. Kenya hükümeti, ABD ile yapılan anlaşmanın detaylarını kamuoyuyla paylaşarak güveni yeniden tesis etmeye çalışıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin Afrika politikası açısından önemli bir örnek teşkil ediyor. Türkiye, kıtada sağlık altyapısı ve hastane inşası gibi somut projelerle varlık göstermekte. Kenya'daki protestolar, Batılı güçlerin sağlık müdahalelerine karşı duyulan hassasiyeti ortaya koyarken, Türkiye'nin şeffaf ve iş birliğine dayalı yaklaşımının avantajını gösterebilir. Ayrıca, Afrika'da artan milliyetçi ve egemenlikçi söylemler, Türkiye'nin kıtadaki yatırımlarını ve diplomatik ilişkilerini etkileyebilir. Ankara'nın bu tür krizleri yakından takip ederek, yerel dinamiklere duyarlı politikalar geliştirmesi gerekiyor.
