Demokratik Kongo Cumhuriyeti (DRC), tarihinin en ölümcül Ebola salgınıyla boğuşuyor. Kuzey Kivu ve Ituri eyaletlerinde devam eden salgında şu ana kadar binlerce kişi enfekte olurken, ölü sayısı da yüzlerceyi aşmış durumda. Salgın, bölgedeki çatışmaların gölgesinde kontrol altına alınmaya çalışılırken, uzmanlar bu felaketin önlenebilir olduğunu savunuyor. Peki, 'Önce Amerika' politikası, küresel sağlık mücadelesinde ne gibi sonuçlar doğurdu?
Ebola ile Mücadelede Kriz
DRC, Ağustos 2018'den bu yana onuncu Ebola salgınıyla mücadele ediyor. Bu salgın, ülkenin doğusundaki çatışma bölgelerinde yayılıyor ve sağlık ekiplerinin erişimini zorlaştırıyor. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ve diğer uluslararası kuruluşlar, aşı kampanyaları ve tedavi merkezleri aracılığıyla salgını kontrol altına almaya çalışıyor. Ancak, güvenlik güçleri ile silahlı gruplar arasındaki çatışmalar, sağlık çalışanlarını ve tesislerini hedef alıyor.
Salgının kontrol altına alınmasındaki en büyük engellerden biri de toplumun güvensizliği. Yerel halk, bazı sağlık ekiplerinin çalışmalarını şüpheyle karşılıyor ve zaman zaman şiddet olayları yaşanıyor. Bu durum, virüsün yayılmasını hızlandırıyor. Uzmanlar, bu krizin, küresel sağlık sisteminin zayıflıklarını gözler önüne serdiğini belirtiyor.
ABD'nin Küresel Sağlık Politikalarındaki Değişim
ABD Başkanı Donald Trump'ın 'Önce Amerika' doktrini, küresel sağlık programlarına ayrılan bütçelerde kesintilere yol açtı. Özellikle, DRC'deki Ebola salgınına müdahalede kritik öneme sahip olan ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC) ve diğer kuruluşların bütçeleri kısıldı. Ayrıca, Trump yönetimi, Dünya Sağlık Örgütü'ne (WHO) yapılan mali desteği de azaltma kararı aldı.
Bu kesintiler, salgınla mücadelede uluslararası işbirliğini zayıflattı. DSÖ Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, salgının kontrol altına alınması için 148 milyon dolarlık bir fon ihtiyacı olduğunu açıklamıştı, ancak bu fonun sağlanması güçleşti. ABD'nin küresel sağlık alanındaki liderliğini geri çekmesi, diğer ülkelerin de desteğini azaltmasına neden oldu.
Uzmanlar, ABD'nin bu politikasının sadece Afrika'yı değil, tüm dünyayı etkileyen sonuçları olabileceğine dikkat çekiyor. Salgınlar, sınır tanımıyor ve bir bölgede başlayan bir salgın, küresel bir tehdide dönüşebilir. Bu nedenle, uluslararası dayanışma ve işbirliği büyük önem taşıyor.
Küresel Sağlık Güvenliği Tehdidi
DRC'deki Ebola salgını, küresel sağlık güvenliğinin önemini bir kez daha hatırlatıyor. Salgınlar, yalnızca sağlık krizi değil, aynı zamanda ekonomik ve sosyal istikrarı da tehdit eden durumlardır. Bu bağlamda, uluslararası toplumun küresel sağlık sistemlerini güçlendirmesi gerekiyor.
Ancak, 'Önce Amerika' politikası, bu dayanışmanın önünde engel teşkil ediyor. ABD'nin küresel sağlık programlarından çekilmesi, Çin gibi diğer ülkelerin nüfuz alanını genişletmesine de fırsat veriyor. Çin, DRC'de Ebola ile mücadelede aktif bir rol üstleniyor ve bu durum, küresel güç dengelerini değiştiriyor.
Sonuç olarak, DRC'deki Ebola salgını, küresel sağlık politikalarındaki değişimin sonuçlarını gözler önüne seriyor. Bu salgın, sadece bir ülkenin değil, tüm dünyanın sorunudur. Uluslararası toplum, bu tür krizlere karşı daha hazırlıklı olmak için işbirliğini artırmalıdır.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Sağlık Bakanlığı ve Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA) aracılığıyla kriz bölgelerine sağlık yardımları gönderen ülkelerden biridir. Afrika kıtasında artan nüfuzuyla bilinen Türkiye, DRC'ye de insani yardımda bulunmuştur. Ancak bu salgın, küresel sağlık güvenliğinin bir bütün olduğunu ve Türkiye'nin bu alandaki rolünü güçlendirmesi gerektiğini göstermektedir. Özellikle sınır ötesi tehditler, Türkiye'nin kendi sağlık sistemini de etkileyebileceği için, uluslararası işbirliğine katkı sağlaması önemlidir. Bu gelişmeler, Türk dış politikasının insani diplomasi anlayışıyla uyumlu bir şekilde, küresel sağlık alanında daha aktif bir rol üstlenmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.
