ABD’nin başkenti Washington’da bulunan ünlü Kennedy Sahne Sanatları Merkezi’nde, eski Başkan Donald Trump’ın estetik anlayışına uygun olarak aceleyle yapılan tadilat çalışmalarının “kalitesiz ve derme çatma” olduğu iddia edildi. Çok sayıda ihbarcı, merkezdeki yenileme çalışmalarının özensiz yapıldığını ve kamu kaynaklarının israf edildiğini öne sürdü. Demokrat Senatör Sheldon Whitehouse, konuyu geniş kapsamlı bir soruşturmayla ele alarak Trump yönetiminin kültür kurumlarına müdahalesini mercek altına aldı. İddialar, ABD’de kültür-sanat dünyasında büyük yankı uyandırdı.
Gelişmenin arka planı: Trump yönetiminin kültür politikası ve Kennedy Center müdahalesi
Kennedy Center, ABD’nin en önemli sahne sanatları merkezlerinden biri olarak federal bütçeden destek alıyor. Trump’ın başkanlığı sırasında, merkezin yönetim kurulu başkanlığına kendine yakın isimler atanmış, kurumun sanat programları ve mekan tasarımında değişiklikler yapılmıştı. İhbarcılar, özellikle 2020 yılında gerçekleştirilen tadilat çalışmalarında, Trump’ın tercih ettiği altın varaklı, gösterişli dekorasyonun ön planda tutulduğunu, ancak işçiliğin son derece kötü olduğunu belirtiyor.
Senatör Whitehouse’un elde ettiği belgelere göre, tadilat için ayrılan bütçe, piyasa koşullarının oldukça üzerinde belirlenmiş ve birçok iş, ihale usullerine aykırı şekilde Trump’a yakın firmalara verilmiş. İddialar arasında, akustik panellerin yanlış monte edilmesi, halıların kaygan yüzeylere serilmesi ve ışıklandırma sistemlerinin kusurlu olması gibi teknik eksiklikler yer alıyor. Ayrıca, yapılan tadilatın ardından merkezin bazı salonlarında ses yalıtımı sorunları ortaya çıktığı belirtiliyor.
Bölgesel ve küresel boyut: Kültür kurumlarının siyasallaşması endişesi
Bu olay, ABD’de kültür sanat kurumlarının siyasi müdahaleye ne kadar açık olduğunu bir kez daha gündeme getirdi. Kennedy Center’ın bağımsız bir kuruluş olması gerektiğini savunan sanatçılar ve sivil toplum örgütleri, Trump yönetiminin kültürü kendi ideolojik çerçevesine göre şekillendirme çabasının demokratik işleyişe zarar verdiğini ifade ediyor. Soruşturma kapsamında, Whitehouse ayrıca diğer federal kültür kurumlarında da benzer usulsüzlüklerin olup olmadığını araştırıyor.
Olayın uluslararası yansımaları da var. Avrupa’da birçok ülke, kültür kurumlarını siyasetten bağımsız tutmak için yasal güvencelere sahipken, ABD’de bu tür müdahalelerin artması, kültürel diplomasinin zedelenmesine yol açabilir. Özellikle Kennedy Center gibi uluslararası sanatçıların sıkça sahne aldığı bir merkezin prestij kaybı, ABD’nin yumuşak gücünü olumsuz etkileyebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye için kültür kurumlarının yönetimi ve siyasi müdahalelere karşı korunması açısından önemli bir örnek teşkil ediyor. Türkiye’de de benzer tartışmalar yaşanmış, kamuya ait kültür merkezlerinin ihale süreçleri ve sanat politikaları zaman zaman eleştirilmiştir. ABD’deki bu davadaki ihale usulsüzlükleri ve kalite sorunları, Türkiye’deki benzer durumlarla karşılaştırmalı olarak değerlendirilebilir. Ayrıca, kültürel diplomasinin önemi giderek artarken, bu tür skandallar ülkelerin uluslararası imajına verebileceği zararlar açısından ders niteliği taşımaktadır.
