İngiltere Başbakanı Keir Starmer, artan iç muhalefet ve ekonomik krizin baskısı altında bugün istifa ettiğini açıkladı. Starmer'ın istifasıyla Birleşik Krallık, son beş yıl içinde beşinci başbakanına hazırlanıyor. 2020'den bu yana Boris Johnson, Liz Truss, Rishi Sunak ve Keir Starmer'ın ardından şimdi de yeni bir lider seçim süreci başlıyor. İşçi Partisi içinde adaylık için yarış başlarken, ülke ekonomik durgunluk, yüksek enflasyon ve sağlık sistemi kriziyle boğuşuyor.
Starmer'ın istifasının arka planı
Keir Starmer, 2024 genel seçimlerini kazanarak başbakan olmuştu. Ancak parti içindeki bölünmeler, Brexit sonrası ticaret anlaşmalarının yetersizliği ve Ukrayna savaşının enerji fiyatlarına etkisi hükümeti zor durumda bıraktı. Son aylarda kamu hizmetlerindeki grevler, NHS'deki uzun bekleme listeleri ve konut krizi Starmer'ın popülaritesini hızla düşürdü. Parti içi anketlerde, İşçi Partisi milletvekillerinin yüzde 35'i Starmer'ın liderliğini sorguluyordu. İstifa kararı, bir güven oylamasından saatler önce geldi. İşçi Partisi'nin önde gelen isimlerinden Büyük Manchester Belediye Başkanı Andy Burnham'ın adaylığı konuşuluyor. Eski başbakan yardımcısı Angela Rayner da yarışa katılabilir.
Bölgesel ve küresel boyut
İngiltere'deki siyasi istikrarsızlık, Avrupa'nın en büyük ikinci ekonomisini etkiliyor. Sterlin dolar karşısında değer kaybederken, Londra Borsası'nda dalgalanmalar yaşanıyor. İngiltere'nin NATO ve Avrupa Birliği ile ilişkileri de bu süreçte test edilecek. Özellikle Ukrayna'ya askeri yardım konusunda İngiltere'nin tutumu, yeni başbakanın öncelikleri arasında. Ayrıca AB ile ticaret ilişkilerinin yeniden düzenlenmesi, Kuzey İrlanda protokolü gibi dosyalar masada bekliyor. İskoçya'da bağımsızlık talepleri de siyasi belirsizlikle birlikte yeniden gündeme gelebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İngiltere'deki siyasi istikrarsızlık, Türkiye'nin önemli ticari ortaklarından biriyle ilişkilerinde belirsizlik yaratabilir. Brexit sonrası imzalanan Serbest Ticaret Anlaşması'nın uygulanması ve olası yeni düzenlemeler, Türk ihracatçılarını etkileyebilir. Ayrıca İngiltere'nin savunma sanayiinde Türkiye ile işbirliği projeleri (örneğin Eurofighter) yeni hükümette yeniden değerlendirilebilir. Jeopolitik olarak, İngiltere'nin Doğu Akdeniz politikasında Türkiye karşıtı tutumunu yumuşatabilecek bir başbakan, Ankara lehine bir fırsat oluşturabilir. Ancak şu an için net bir tablo yok.
