Peru'da pazar günü düzenlenen cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ikinci turunda, eski otokrat lider Alberto Fujimori'nin kızı ve sağcı Fuerza Popular partisinin adayı Keiko Fujimori, rakipleri karşısında öne geçmiş durumda. Oy sayımının büyük ölçüde tamamlandığı ülkede, Fujimori oyların yüzde 50,2'sini alırken, solcu aday Pedro Castillo yüzde 49,8'de kaldı. Castillo, sonuçlara itiraz edeceğini duyurdu ve seçim sürecinde usulsüzlükler olduğunu iddia etti. Peru'da seçimlerin ardından siyasi belirsizlik hakim.
Gelişmenin arka planı
Keiko Fujimori, 1990-2000 yılları arasında ülkeyi demir yumrukla yöneten ve yolsuzluk ile insan hakları ihlalleri nedeniyle hapis yatan babası Alberto Fujimori’nin siyasi mirasını devralmış durumda. Daha önce 2011 ve 2016 seçimlerinde de cumhurbaşkanlığına aday olan Fujimori, bu kez ikinci turda solcu rakip Pedro Castillo ile karşı karşıya geldi. Castillo, kırsal kesimdeki yoksul çiftçilerin ve yerli halkın desteğini alarak sürpriz bir çıkış yaptı. Ancak seçim sürecinde her iki aday da birbirini yolsuzluk ve seçim hilesiyle suçladı.
Peru, son yıllarda siyasi krizlerle sarsılıyor. 2020'de üç farklı cumhurbaşkanı görev yaptı ve halkın siyasi kurumlara güveni ciddi şekilde sarsıldı. Mevcut cumhurbaşkanı Francisco Sagasti, geçici olarak görev yapıyor. Seçim sonuçlarının netleşmesiyle birlikte ülkede istikrarın sağlanması bekleniyor. Ancak Castillo’nun itirazı süreci uzatabilir.
Bölgesel ve küresel boyut
Peru seçimleri, Latin Amerika’daki siyasi yönelim açısından önem taşıyor. Fujimori’nin zaferi, bölgede sağ eğilimli hükümetlerin güçlenmesine işaret ederken, Castillo’nun kazanması sol dalgayı canlandırabilir. Bölgesel olarak Brezilya, Arjantin ve Şili gibi ülkelerdeki siyasi dengeler de Peru seçiminden etkilenebilir. Küresel açıdan bakıldığında ise Peru, dünyanın en büyük bakır üreticilerinden biri olduğu için madencilik şirketleri ve yatırımcılar seçim sonucunu yakından izliyor. Fujimori’nin iş dünyası yanlısı politikalarının devam etmesi beklenirken, Castillo’nun maden sektörünü kamulaştırma söylemleri piyasalarda tedirginlik yaratmıştı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Peru'daki seçim sonucunun Türkiye ile ilgisi sınırlı olsa da, Latin Amerika’daki siyasi gelişmeler küresel düzeyde ticaret ve yatırım akışlarını etkileyebilir. Peru, bakır ve altın gibi kritik madenlerde önemli bir üretici olduğundan, fiyat dalgalanmaları Türkiye’nin hammadde ithalatını etkileyebilir. Ayrıca, Türkiye’nin Latin Amerika’da artan diplomatik ve ticari ilişkileri kapsamında, Peru’daki siyasi istikrar Ankara’nın bölgeye yönelik politikalarında dikkate alınması gereken bir faktördür.
