ABD Yüksek Mahkemesi Yargıcı Brett Kavanaugh, Salı günü Missouri eyaletinin yeni kongre haritasına getirilen yürütme engelini kaldırmayı reddetti. Bu harita, Cumhuriyetçilere Kasım ayındaki ara seçimlerde bir koltuk kazanma fırsatı sunuyordu. Missouri yetkilileri, Cumhuriyetçilerin hazırladığı 7-1'lik yeni haritayı kullanarak ön seçimlerini gerçekleştirdi; ancak Kavanaugh'un kararı, Show Me State'teki temsilcilik dağılımının belirsiz kalmasına yol açtı.
Olayın Arka Planı
Missouri, 2020 nüfus sayımının ardından kongre haritasını yeniden çizme sürecine girdi. Cumhuriyetçilerin kontrolündeki eyalet meclisi, mevcut 6-2'lik Cumhuriyetçi avantajını 7-1'e çıkaran bir harita kabul etti. Bu harita, Demokratların elindeki tek koltuğu (Kansas City merkezli 5. Bölge) parçalayarak Cumhuriyetçi eğilimli bölgelere dağıtıyordu. Demokratlar ve sivil toplum kuruluşları, haritanın anayasal eşitlik ilkesini ihlal ettiğini savunarak mahkemeye başvurdu.
Missouri Yüksek Mahkemesi, haritanın yürürlüğünü askıya aldı ve alt mahkemeye geri gönderdi. Ancak eyalet yetkilileri, Ağustos ön seçimlerini yine de bu haritayı kullanarak yaptı. Bu durum, geçersiz bir haritayla seçim yapılması gibi hukuki bir çelişki yarattı. Cumhuriyetçi yetkililer, Yüksek Mahkeme'den haritaya getirilen engeli kaldırmasını talep etti. Kavanaugh'un ret kararı, alt mahkemenin nihai kararına kadar haritanın askıda kalacağı anlamına geliyor.
Hukuki ve Siyasi Boyut
Kavanaugh, kararında gerekçe sunmadı; ancak Yüksek Mahkeme'nin acil başvuruları genellikle kısa kararlarla sonuçlandırılır. Bu ret, Missouri'nin sonbahar seçimlerine kadar geçerli bir haritaya sahip olmaması riskini doğuruyor. Eğer alt mahkeme Demokratların lehine bir harita çizerse, Cumhuriyetçilerin 7-1 hedefi sekteye uğrayabilir. Tersine, mahkeme mevcut haritayı onaylarsa, Cumhuriyetçiler avantajını korur.
Missouri'nin 8 kongre bölgesi bulunuyor. Mevcut dağılım 6 Cumhuriyetçi, 2 Demokrat şeklinde. Yeni harita, 5. Bölge'yi parçalayarak 7 Cumhuriyetçi, 1 Demokrat çoğunluk öngörüyordu. Bu değişiklik, Temsilciler Meclisi'ndeki genel dengeyi etkileyebilecek nitelikte. Ara seçimlerde Cumhuriyetçilerin Meclis çoğunluğunu kazanması bekleniyor; Missouri'deki bir koltuk kayması bu hedefi zorlaştırabilir.
Kavanaugh'un kararı, Yüksek Mahkeme'nin seçim haritalarına müdahale konusundaki isteksizliğini yansıtıyor. Mahkeme, 2019'da federal mahkemelerin partizan gerrymandering davalarına bakamayacağına hükmetmişti; ancak eyalet mahkemeleri kendi anayasaları çerçevesinde bu tür davalara bakabiliyor. Missouri davası, eyalet mahkemesinin federal müdahale olmadan süreci yürütmesine izin veriyor.
Bölgesel ve Küresel Yansımalar
ABD'deki ara seçimler, küresel siyaset ve ekonomiyi yakından ilgilendiriyor. Temsilciler Meclisi'nin kontrolü, Ukrayna'ya yardım, Çin'e karşı ticaret politikaları ve NATO taahhütleri gibi konularda belirleyici olacak. Missouri'deki harita belirsizliği, Cumhuriyetçilerin Meclis'i kazanma olasılığını bir miktar azaltabilir. Bu da Başkan Joe Biden'ın dış politika gündemini etkileyebilir. Özellikle Ukrayna'ya askeri yardımın sürekliliği, Meclis çoğunluğuna bağlı.
Diğer yandan, eyalet düzeyindeki seçim hukuku tartışmaları, ABD demokrasisinin işleyişine dair uluslararası algıyı etkiliyor. Avrupa ve Asya'daki müttefikler, ABD'nin iç siyasi istikrarını yakından izliyor. Seçim haritalarının mahkemelerce belirlenmesi, ABD'de seçim güvenliği tartışmalarını yeniden alevlendirebilir. Bu durum, otoriter rejimlerin ABD'yi eleştirmek için kullandığı bir argüman haline gelebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Missouri'deki harita kararı doğrudan Türkiye'yi ilgilendirmese de ABD ara seçimlerinin küresel yansımaları Türk dış politikası için önem taşıyor. Temsilciler Meclisi'nin kompozisyonu, Türkiye'ye yönelik olası yaptırım veya silah satışı kararlarını etkileyebilir. Cumhuriyetçilerin güçlenmesi, F-16 satışı ve İsveç'in NATO üyeliği gibi konularda pozisyonları değiştirebilir. Ayrıca ABD'deki seçim belirsizlikleri, Türkiye'nin jeopolitik hamlelerinde zamanlama açısından dikkate alması gereken bir faktördür. Ankara, Washington'daki güç dengelerini yakından izlemeli.
