Katar'ın 1995-2013 yılları arasındaki emiri ve ülkenin modernleşme sürecine yön veren Şeyh Hamad bin Halife El Sani, 74 yaşında hayatını kaybetti. Katar resmi haber ajansı QNA tarafından duyurulan ölümün ardından, küresel çapta birçok devlet başkanı ve hükümet yetkilisi taziye mesajları yayımladı ve başsağlığı ziyaretleri için Doha'ya akın etti. Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Umman, Bahreyn gibi Körfez ülkelerinin yanı sıra Türkiye, Pakistan ve bazı Avrupa ülkelerinden üst düzey heyetlerin Katar'a gelmesi bekleniyor.
Modern Katar'ın Mimarı
Şeyh Hamad, babası Şeyh Halife bin Hamad El Sani'ye karşı kansız bir darbe ile 1995 yılında yönetimi devraldı. Göreve geldiğinde Katar, nispeten yoksul bir emirlikken, Şeyh Hamad'ın vizyoner liderliğiyle ülke küresel bir enerji devine dönüştü. Doğalgaz rezervlerinin keşfi ve sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) tesislerinin kurulması, Katar ekonomisini dünyanın en yüksek kişi başı milli gelire sahip ülkelerinden biri haline getirdi. Şeyh Hamad döneminde ayrıca El Cezire televizyon ağı kuruldu, kadınların kamu sektöründe daha aktif rol alması teşvik edildi ve ülke, bölgesel bir arabulucu olarak öne çıktı. 2013 yılında oğlu Şeyh Temim Bin Hamad El Sani lehine tahttan çekilmesiyle de dünyada nadir görülen gönüllü bir güç devrine imza attı.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Hamad El Sani'nin vefatı, Ortadoğu'da dengelerin hassas olduğu bir döneme denk geldi. Katar, son yıllarda Afganistan barış görüşmelerinden Gazze ateşkes arabuluculuğuna, İran ile ABD arasındaki dolaylı müzakerelere kadar birçok diplomatik girişime ev sahipliği yaparak kritik bir rol üstlendi. Dünya liderlerinin Doha'ya yönelmesi, Katar'ın bölgesel ve küresel etkisinin bir göstergesi olarak yorumlanıyor. Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman'ın taziye ziyareti, 2017-2021 yılları arasında yaşanan ve Katar'a yönelik ablukayı içeren Körfez krizinin tamamen geride kaldığını teyit ediyor. Öte yandan, Hamad'ın ardından ülke yönetiminin başında bulunan oğlu Temim'in, babasının bıraktığı mirası koruyup ilerleteceği belirtiliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Katar eski Emiri Şeyh Hamad'ın vefatı, Türkiye ile Katar arasında son yıllarda giderek derinleşen stratejik ortaklık bağlamında değerlendirilmelidir. Hamad döneminde temelleri atılan Türkiye-Katar yakınlaşması, özellikle 2017 Körfez krizinde Katar'ın yanında duran Türkiye ile askeri, ekonomik ve diplomatik düzeyde güçlenmiştir. Türkiye'nin Katar'daki askeri üssü ve iki ülke arasındaki ticaret hacmi, bu ilişkinin somut göstergeleridir. Hamad'ın ardından yerine geçen oğlu Şeyh Temim'in de babasının Türkiye dostu politikasını sürdürmesi beklenmektedir. Cenaze törenine Türkiye'den üst düzey bir katılım olması, Ankara-Doha ekseninin devamlılığı açısından önemli bir sinyal olacaktır.
