Ukrayna'nın Odesa limanı yakınlarında Somali bayraklı TEDY adlı römorköre düzenlenen insansız hava aracı (İHA) saldırısında iki Azerbaycanlı denizci hayatını kaybetti, iki mürettebat üyesi yanıklarla hastaneye kaldırıldı. Saldırı, Karadeniz'de son dönemde artan deniz hedefli saldırılar zincirinin bir parçası olarak değerlendiriliyor. Azerbaycan Dışişleri Bakanlığı, saldırının sorumluluğunu henüz herhangi bir tarafa yüklemedi.
Saldırının ayrıntıları ve bölgesel yansımaları
Edinilen bilgilere göre, saldırı Odesa açıklarında meydana geldi ve gece boyunca gemiye iki kez daha isabet etti. İlk saldırıda hayatını kaybeden iki Azerbaycanlı denizcinin kimlikleri henüz açıklanmadı. Yaralanan iki mürettebatın yanık tedavisi gördüğü ve durumlarının ciddiyetini koruduğu belirtildi. Somali bayrağı taşıyan TEDY, bölgede ticari faaliyet yürüten bir römorkör olarak biliniyor. Saldırının hedef seçiminde geminin bayrağı veya taşıdığı yükün rol oynayıp oynamadığı henüz netlik kazanmadı.
Karadeniz'de son aylarda liman altyapısına ve sivil gemilere yönelik saldırılar artmış durumda. Ukrayna ve Rusya, birbirlerini sivil deniz araçlarına saldırmakla suçluyor. Ancak bu son olayda saldırının faili konusunda resmi bir açıklama yapılmadı. Azerbaycan makamları, olayla ilgili detaylı bilgi toplamak üzere harekete geçti. Bakü yönetimi, vatandaşlarının güvenliği için bölgedeki tüm taraflarla temas halinde olduğunu duyurdu.
Uzmanlar, saldırının Karadeniz'deki seyrüsefer güvenliğini daha da kırılgan hale getirdiğine dikkat çekiyor. Odesa limanı, Ukrayna'nın tahıl ihracatı için kritik bir çıkış noktası olmasının yanı sıra, bölgesel ticaret için de hayati önem taşıyor. İHA saldırıları, hem askeri hem de sivil deniz trafiğini tehdit ederek küresel gıda arz zincirini de riske atıyor.
Karadeniz'de artan gerilim ve uluslararası tepkiler
Karadeniz, Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin başlangıcından bu yana aktif bir çatışma alanı haline geldi. Ukrayna, Rusya'nın Karadeniz Filosu'na ve limanlarına yönelik İHA saldırıları düzenlerken, Rusya da Ukrayna'nın liman altyapısını hedef alıyor. Bu karşılıklı saldırılar, bölgedeki ticari gemiler için ciddi risk oluşturuyor. Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO), taraflara sivil deniz araçlarına yönelik saldırılardan kaçınma çağrısı yapmıştı.
Azerbaycan, hem Rusya hem de Ukrayna ile iyi ilişkilere sahip bir ülke olarak denge politikası izliyor. Bakü, saldırıya ilişkin sorumluluk atfetmekten kaçınarak, olayın tarafsız bir şekilde soruşturulması gerektiğini vurguladı. Azerbaycanlı denizcilerin ölümü, ülke kamuoyunda infiale yol açtı. Sosyal medyada çok sayıda kullanıcı, hükümetten sert bir açıklama bekliyor. Ancak resmi makamlar, diplomatik kanalların kullanılacağını ve tüm taraflarla görüşmelerin sürdüğünü belirtti.
NATO ve Avrupa Birliği'nden henüz resmi bir açıklama gelmedi. Ancak Batılı diplomatik kaynaklar, saldırının sivil denizciliğe yönelik endişe verici bir tırmanma olduğunu kabul ediyor. Karadeniz'deki istikrarsızlık, NATO'nun güneydoğu kanadında güvenlik endişelerini artırıyor. Romanya ve Bulgaristan gibi kıyıdaş ülkeler, deniz güvenliği için ek önlemler almayı değerlendiriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Karadeniz'deki bu saldırı, Türkiye'nin deniz güvenliği ve bölgesel istikrar politikalarını doğrudan ilgilendiriyor. Montrö Bozcaada ve İstanbul Boğazları Sözleşmesi çerçevesinde Türkiye, Karadeniz'e yönelik askeri dengeleri gözetmek durumunda. Odesa açıklarında artan İHA saldırıları, Türk ticaret gemileri için de risk oluşturuyor; Türkiye'nin tahıl koridoru anlaşmalarındaki arabuluculuk rolü zedelenebilir. Ayrıca Azerbaycanlı denizcilerin ölümü, Ankara-Bakü hattında hassasiyet yaratabilir. Türkiye, hem Ukrayna hem Rusya ile diyaloğunu sürdürerek bölgede tansiyonun düşürülmesi için diplomatik çaba harcamalı.
