Kanada, yakından takip edilen bir ihale sürecinin ardından yeni denizaltı filosunu inşa etmesi için Güney Koreli rakibi yerine Alman savunma devi ThyssenKrupp Marine Systems'i seçti. Pazartesi günü açıklanan anlaşma, ABD'nin giderek daha az güvenilir bir müttefik haline geldiği bir dönemde orta ölçekli ülkelerin kendi aralarında işbirliğine yöneldiğini gösteriyor. Kanada Başbakanı Mark Carney, kararın ülkenin savunma kabiliyetlerini modernize etme ve Arktik bölgesindeki egemenliğini güçlendirme hedefinin bir parçası olduğunu vurguladı.
Gelişmenin arka planı
Kanada, mevcut Victoria sınıfı denizaltılarının yerini alacak yeni nesil denizaltılar için 2023 yılında başlattığı ihale sürecinde ThyssenKrupp'un Type 212CD tasarımını tercih etti. Alman şirket, Güney Koreli Daewoo Shipbuilding & Marine Engineering'in sunduğu Dosan Ahn Changho sınıfı teklifi geride bıraktı. Anlaşmanın toplam değeri resmi olarak açıklanmasa da, uzmanlar projenin 60 milyar Kanada dolarını (yaklaşık 44 milyar ABD doları) aşacağını tahmin ediyor.
İlk teslimatın 2030'ların ortalarında yapılması planlanıyor. Kanada hükümeti, yeni denizaltıların özellikle Arktik Okyanusu'nda buz altı operasyon kabiliyetine sahip olmasını ve uzun menzilli seyir füzeleri taşıyabilmesini şart koşuyor. ThyssenKrupp'un Type 212CD tasarımı, halihazırda Almanya ve Norveç donanmalarında kullanılan ve yakıt hücresi ile havadan bağımsız tahrik sistemi sayesinde haftalarca su altında kalabilen bir platform.
Bölgesel ve küresel boyut
Bu anlaşma, NATO'nun kuzey kanadında artan Rus faaliyetlerine karşı bir yanıt olarak da görülüyor. Rusya, Arktik bölgesinde askeri varlığını ve denizaltı devriyelerini önemli ölçüde artırmış durumda. Kanada, ABD ile birlikte Kuzey Amerika Hava Savunma Komutanlığı (NORAD) kapsamında Arktik güvenliğinde kilit rol oynuyor.
Öte yandan, Güney Kore'nin ihaleden elenmesi, ülkenin küresel savunma ihracatındaki yükselişine geçici bir darbe vurdu. Seul yönetimi, Polonya ve Avustralya gibi ülkelere yaptığı silah satışlarıyla dikkat çekiyor. Ancak Kanada'nın tercihi, Avrupa yapımı platformların özellikle Arktik koşullara uygunluğu konusunda bir avantaja sahip olduğunu gösteriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Kanada'nın denizaltı ihalesini bir Alman firmasına vermesi, orta büyüklükteki ülkelerin savunma alanında ABD'ye alternatif arayışlarını yansıtıyor. Türkiye'nin de Milli Denizaltı Projesi (MİLDEN) kapsamında yerli denizaltı geliştirme çalışmaları bulunuyor. Bu trend, savunmada çeşitlendirme stratejilerini teşvik ederken, Türkiye'nin kendi kabiliyetlerini artırma çabalarına da ivme kazandırabilir. Ayrıca, Kanada'nın Arktik güvenliğine verdiği önem, Türkiye'nin Karadeniz'deki deniz güvenliği politikalarına benzer bir yaklaşım sergiliyor.
