Kanada hükümetinden üst düzey bir bakan, İngiltere'nin Kanada ile yeni bir Avrupa ittifakı kurması gerektiğini belirterek, Brexit sonrası dönemde Londra'nın dış politikasında önemli bir açılım önerdi. Bu açıklama, Avrupa Komisyonu Başkanı'nın Kanada'nın Avrupa Birliği'ne ortak üye olabileceği yönündeki sözlerinin ardından geldi. BBC'ye konuşan Kanadalı bakan, İngiltere ile Kanada arasında savunma, ticaret ve diplomatik alanlarda daha sıkı bir işbirliği kurulması çağrısında bulundu.
İngiltere-Kanada İlişkilerinde Yeni Dönem Arayışı
Kanada'nın önerisi, İngiltere'nin Avrupa Birliği'nden ayrılmasının ardından uluslararası arenada yeni ortaklıklar arayışına girdiği bir döneme denk geliyor. İngiltere, Brexit sonrası 'Global Britanya' vizyonu çerçevesinde Kanada gibi Commonwealth ülkeleriyle ilişkilerini güçlendirmeye çalışıyor. Kanada ise ABD ile ilişkilerinde zaman zaman yaşanan gerilimler ve küresel ticarette artan belirsizlikler nedeniyle Avrupa'da yeni müttefikler arıyor.
Avrupa Komisyonu Başkanı'nın Kanada'nın AB'ye ortak üyeliği konusundaki açıklamaları, Brüksel'in de genişleme politikasında yeni bir sayfa açabileceğine işaret ediyor. Ortak üyelik, tam üyelikten farklı olarak belirli politika alanlarında işbirliğini içeren bir statü olarak tanımlanıyor. Bu model, İngiltere'nin de ilgisini çekebilir; zira Londra, AB ile ticari ve savunma ilişkilerini korumak ancak egemenlik haklarından taviz vermemek istiyor.
Uzmanlar, böyle bir ittifakın NATO içinde de yeni bir yapılanmayı gündeme getirebileceğini belirtiyor. İngiltere ve Kanada, NATO'nun kurucu üyeleri arasında yer alıyor ve her ikisi de ittifak içinde önemli askeri kapasitelere sahip. Yeni bir Avrupa ittifakı, NATO'nun yanı sıra Avrupa güvenlik mimarisinde bir tamamlayıcı unsur olarak görülebilir. Ancak böyle bir yapılanmanın AB içinde rekabete yol açabileceği ve transatlantik ilişkilerde karmaşıklık yaratabileceği de değerlendiriliyor.
Küresel ve Bölgesel Yansımalar
Kanada'nın AB ile yakınlaşması, ABD'nin Kuzey Amerika'daki etkisini dengeleyebilecek bir adım olarak yorumlanıyor. ABD Başkanı'nın son dönemde Kanada'ya yönelik sert söylemleri ve ticaret anlaşmalarında yaşanan sorunlar, Ottawa'yı alternatif ortaklıklar aramaya itmiş durumda. Avrupa Birliği ise Brexit sonrası İngiltere ile ilişkilerini yeniden tanımlamaya çalışırken, Kanada gibi benzer değerleri paylaşan ülkelerle işbirliğini derinleştirmek istiyor.
İngiltere'nin Kanada ile ittifakı, aynı zamanda Commonwealth ülkeleri arasında daha geniş bir işbirliği ağının temelini atabilir. Avustralya, Yeni Zelanda gibi ülkelerin de benzer bir modele ilgi gösterebileceği belirtiliyor. Böyle bir gelişme, Hint-Pasifik bölgesinde Çin'in artan etkisine karşı bir denge unsuru olarak da görülebilir.
Ancak, böyle bir ittifakın hayata geçmesi için öncelikle İngiltere ve Kanada'nın kendi iç politikalarında ve dış politika önceliklerinde uzlaşması gerekiyor. Kanada'nın AB ile ortak üyelik görüşmeleri henüz başlamadı ve somut bir takvim de bulunmuyor. İngiltere ise Brexit sonrası ticaret anlaşmalarına odaklanmış durumda. Yine de her iki ülkenin de mevcut küresel düzende yeni arayışlar içinde olduğu açık.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İngiltere ve Kanada arasında kurulması önerilen yeni Avrupa ittifakı, Türkiye'nin dış politika dengeleri açısından dikkatle izlenmesi gereken bir gelişmedir. Türkiye, uzun süredir AB üyelik sürecinde tıkanıklık yaşarken, İngiltere ile savunma ve ticaret alanında güçlü ilişkilere sahiptir. Böyle bir ittifak, Türkiye'nin Avrupa güvenlik mimarisindeki konumunu yeniden sorgulamasına neden olabilir. Ayrıca Kanada'nın AB'ye ortak üye olması, Türkiye'nin tam üyelik perspektifini zayıflatabilir. Türkiye, bu tür oluşumlarda yer almak için aktif diplomasi yürütmeli ve stratejik ortaklıklarını çeşitlendirmelidir.
