ABD'nin en kalabalık eyaleti Kaliforniya, temmuz ayından itibaren satılan tüm gıda ürünlerinde yalnızca eyalet tarafından onaylanmış tarih etiketlerinin kullanılmasını zorunlu kılıyor. Yeni düzenlemeyle birlikte 'Satış Tarihi', 'Son Kullanma Tarihi' gibi farklı ifadeler yerine yalnızca 'Best By' (En İyi) ibaresine izin verilecek. Eyalet yetkilileri, geçiş sürecinde eski etiketli ürünlerin raflarda kalmaya devam edebileceğini ancak üreticilerin yeni kurallara uyum sağlaması için bir yıllık geçiş dönemi tanındığını açıkladı.
Gıda israfını azaltma hedefi
Kaliforniya'nın bu adımı, gıda israfını önleme amacı taşıyor. ABD'de her yıl üretilen gıdanın yaklaşık yüzde 30 ila 40'ı çöpe gidiyor ve bunun önemli bir kısmı tüketicilerin tarih etiketlerini yanlış yorumlamasından kaynaklanıyor. 'Best By' etiketi, ürünün en iyi kalitesini ne zaman kaybettiğini gösterirken, 'Use By' (Kullanma Tarihi) gibi ifadeler genellikle gıda güvenliğiyle ilişkilendiriliyor. Ancak araştırmalar, tüketicilerin bu farkı yeterince bilmediğini ve halen tüketilebilir durumdaki gıdaları tarih geçti diye attığını ortaya koyuyor.
Yeni düzenleme, gıda üreticilerinin üzerinde anlaşmaya vardığı standart bir etiketleme sistemi getiriyor. Kaliforniya Gıda ve Tarım Bakanlığı, onaylanan etiketlerin ürünün kalitesiyle ilgili olduğunu, güvenlikle ilgili olmadığını vurguluyor. Bu nedenle 'Best By' tarihi geçmiş ürünlerin tüketilmesinde sağlık riski bulunmadığı belirtiliyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Kaliforniya, ABD'nin en büyük ekonomilerinden biri olduğu için bu düzenleme küresel gıda endüstrisini de etkileyecek. Birçok uluslararası gıda şirketi, eyalette satış yapabilmek için etiketlerini değiştirmek zorunda kalacak. Uzmanlar, bu adımın diğer eyaletler ve ülkeler için de örnek teşkil edebileceğini belirtiyor. Avrupa Birliği'nde de benzer bir standardizasyon çalışması sürüyor. Gıda israfının küresel boyutta azaltılması, hem çevresel hem de ekonomik açıdan kritik öneme sahip.
Dünya genelinde her yıl 1,3 milyar ton gıda israf edilirken, bunun yaklaşık yüzde 10'u etiketleme kafa karışıklığından kaynaklanıyor. Kaliforniya'nın yeni düzenlemesi, bu sorunun çözümüne yönelik somut bir adım olarak değerlendiriliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Kaliforniya'nın gıda etiketleme reformu, Türkiye için de ders niteliği taşıyor. Türkiye'de yılda yaklaşık 26 milyon ton gıda israf ediliyor ve tüketicilerin etiket bilinci düşük. Türkiye'nin Avrupa Birliği uyum sürecinde benzer bir standartlaştırmaya gitmesi, hem israfı azaltabilir hem de ihracatta rekabet gücünü artırabilir. Özellikle AB'ye gıda ihraç eden Türk firmaları, Kaliforniya'daki bu uygulamanın küresel norm haline gelmesi durumunda etiketlerini güncellemek zorunda kalabilir. Türkiye'nin gıda güvenliği ve israfla mücadele politikalarında proaktif adımlar atması, uzun vadede ekonomik ve çevresel fayda sağlayacaktır.
