Ünlü podcaster Joe Rogan, Çarşamba günü yayınlanan programında ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'la savaşı "berbat etmiş olabileceğini" söyledi. Rogan'ın bu yorumu, ABD'nin Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemilere yönelik İran saldırılarının ardından askeri operasyonlarına yeniden başlamasıyla geldi. "İran'a giderek işi berbat etmiş olabiliriz. Yani bu savaş kimsenin istediği bir şey değil. Ama işte buradayız," diyen Rogan, savaşın ani ve beklenmedik bir şekilde başladığını vurguladı. Rogan, her savaşın bir noktada bitmesi gerektiğini ancak İran ile savaşın tarihsel olarak zorlu olduğunu ifade etti.
ABD-İran gerginliğinin arka planı
ABD ve İran arasındaki gerilim, İran Devrim Muhafızları'nın Hürmüz Boğazı'nda ticari gemilere yönelik saldırılarıyla tırmandı. İran, bu saldırıları İsrail'in Gazze'deki eylemlerine ve ABD'nin bölgedeki askeri varlığına yanıt olarak gerçekleştirdiğini açıkladı. ABD ise misilleme olarak İran'ın askeri hedeflerine hava saldırıları düzenledi. Pentagon, saldırıların İran'ın deniz mayınlama kapasitesini ve insansız hava aracı üretim tesislerini hedef aldığını belirtti. Ancak, operasyonların kapsamı ve süresi konusunda net bir bilgi bulunmuyor. Beyaz Saray, İran'ı caydırmak için "orantılı ve ölçülü" adımlar atıldığını ancak gerilimin daha da tırmanabileceğini ima etti.
Bölgesel ve küresel boyutlar
İran ile ABD arasındaki çatışma, sadece iki ülkeyi değil, tüm Orta Doğu'yu etkiliyor. Hürmüz Boğazı, dünya petrol arzının yaklaşık %20'sinin geçtiği kritik bir su yolu. Çatışmalar, petrol fiyatlarında ani yükselişlere ve küresel enerji piyasalarında dalgalanmalara neden oldu. Joe Rogan, savaşın ABD için ekonomik ve insani maliyetine dikkat çekerek "Bu savaş trilyonlara mal olacak ve binlerce genç Amerikalı hayatını kaybedecek. Bunu kimse düşünmüyor mu?" dedi. Uzmanlar, çatışmanın Suudi Arabistan, İsrail ve diğer Körfez ülkelerini de doğrudan etkileyebileceği konusunda uyarıyor. İran'ın Husi müttefikleri aracılığıyla Kızıldeniz'de de gerilimi tırmandırması, küresel tedarik zincirlerini tehdit ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD-İran çatışmasının derinleşmesi, Türkiye için doğrudan güvenlik riskleri ve ekonomik sonuçlar doğuruyor. Türkiye, enerji ithalatında önemli ölçüde İran ve Körfez ülkelerine bağımlı; Hürmüz Boğazı'ndaki gerilim, enerji maliyetlerini artırarak cari açığı ve enflasyonu tetikleyebilir. Ayrıca, Türkiye'nin komşusu İran'daki istikrarsızlık, terör ve göç gibi güvenlik tehditlerini artırabilir. Türkiye, hem ABD hem de İran ile dengeli bir dış politika yürütmek zorunda; ancak çatışma, Ankara'nın diplomasi alanını daraltarak bölgesel barış girişimlerini sekteye uğratabilir. Bu nedenle, Türkiye'nin tansiyonun düşürülmesi için arabuluculuk rolünü sürdürmesi bekleniyor.
