Jefferies Küresel Hisse Stratejisi Başkanı Chris Wood, sermaye harcamalarının (capex) seyri olumlu olduğu sürece “kazma ve kürek” (picks and shovels) stratejisini tercih etmeye devam ettiğini açıkladı. Wood, Güney Kore'nin başkenti Seul'de düzenlenen KBFG Korea Konferansı kapsamında yaptığı değerlendirmede, yapay zeka (AI) döngüsünde Çin'in iç pazarının ülkeye belirgin bir avantaj sağladığını vurguladı. Wood'un bu görüşleri, küresel yatırımcıların teknoloji ve altyapı harcamalarına yönelik stratejilerini yeniden gözden geçirdiği bir dönemde geldi.
Kazma ve Kürek Stratejisi Nedir?
“Kazma ve kürek” terimi, yatırım dünyasında doğrudan nihai ürünü veya hizmeti sunan şirketler yerine, bu üretimi mümkün kılan altyapıyı, ekipmanı ve ara ürünleri sağlayan şirketlere yatırım yapma stratejisini ifade eder. Altın arayanlara kazma ve kürek satanların daha istikrarlı kazanç elde ettiği benzetmesinden yola çıkarak ortaya çıkan bu yaklaşım, özellikle yapay zeka gibi yüksek sermaye harcaması gerektiren teknolojik dönüşüm dönemlerinde ön plana çıkıyor. Wood da bu kapsamda, yarı iletken üreticileri, bulut altyapısı sağlayıcıları ve veri merkezi ekipman şirketlerini kastediyor.
Wood'un değerlendirmesine göre, AI alanındaki yatırım furyası şirketlerin sermaye harcamalarını rekor seviyelere taşımış durumda. Nvidia, TSMC, ASML gibi çip ve üretim ekipmanı devleri bu harcamalardan en büyük payı alan şirketler arasında. Ancak Wood, bu ticaretin sürdürülebilirliğinin doğrudan şirketlerin capex planlarına bağlı olduğunu hatırlatıyor. Herhangi bir yavaşlama sinyali, bu hisse senetlerinde sert düzeltmelere yol açabilir.
Çin'in İç Pazar Avantajı ve Küresel Boyut
Chris Wood, yapay zeka yarışında Çin'in kendine özgü bir konuma sahip olduğunu belirtti. Ülkenin geniş iç pazarı, yerli teknoloji şirketlerinin ölçek ekonomisinden yararlanmasına ve dış pazarlara bağımlılığını azaltmasına olanak tanıyor. ABD'nin çip ihracatına yönelik kısıtlamalarına rağmen Çin, kendi yarı iletken ekosistemini geliştirmeye yönelik ciddi adımlar atıyor. Wood'a göre bu durum, Çinli teknoloji devlerinin (Baidu, Alibaba, Tencent gibi) AI yatırımlarında daha bağımsız hareket edebilmesini sağlıyor.
Seul'deki konferansta konuşan Wood, ayrıca Güney Kore'nin yarı iletken üretimindeki kritik rolüne de değinmiş olabilir. Zira KBFG Korea Konferansı, Asya'nın önde gelen finans kuruluşlarını ve yatırımcılarını bir araya getiriyor. Güney Kore, Samsung ve SK Hynix gibi çip devleriyle AI altyapısının bel kemiğini oluşturuyor. Wood'un burada yaptığı açıklamalar, bölgedeki yatırımcılar için önemli bir yol haritası niteliğinde.
Küresel piyasalarda ise AI odaklı hisse senetleri 2023'ten bu yana büyük bir ralli gerçekleştirdi. Ancak 2024'ün son çeyreğinde bazı yatırımcılar, değerlemelerin aşırı şiştiği endişesiyle kâr satışlarına yöneldi. Wood'un “kazma ve kürek” vurgusu, bu belirsizlik ortamında istikrarlı kazanç arayanlar için bir strateji sunuyor. Yine de Wood, sermaye harcamalarındaki olası bir yavaşlamanın bu ticareti olumsuz etkileyeceğini kabul ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, küresel AI yatırım dalgasının doğrudan merkezinde yer almıyor; ancak dolaylı etkileri önemli. Yarı iletken ve veri merkezi ekipmanlarına yönelik küresel talep, Türkiye'nin elektronik ve makine ihracatını destekleyebilir. Ayrıca Çin'in AI alanındaki kendine yeterlilik hamlesi, Türkiye'nin Asya ile ticaretinde yeni fırsatlar yaratabilir. Öte yandan jeopolitik gerilimler ve ABD-Çin teknoloji rekabeti, Türkiye gibi ülkeleri denge politikası izlemeye zorluyor. Yerli AI girişimlerine yapılacak yatırımlar, uzun vadede Türkiye'nin teknoloji bağımsızlığına katkı sağlayabilir.
