Japonya Merkez Bankası’nın (BOJ) para politikasını sıkılaştırma yolunda önemli bir adım daha atabileceğine işaret eden veriler açıklandı. Nisan ayına ilişkin nakit gelir artışı, Aralık 2024’ten bu yana en yüksek seviyesine ulaşarak piyasa beklentilerini aştı. Bu gelişme, enflasyonla mücadelede ücret artışlarının kilit rol oynadığı Japonya ekonomisinde, BOJ’un Haziran ayı toplantısında faiz oranlarını yükseltme olasılığını güçlendiriyor.
Gelişmenin arka planı: Ücretler enflasyonu tetikliyor
Japonya Çalışma Bakanlığı tarafından yayımlanan verilere göre, nisan ayında nakit gelirler bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla %3,2 oranında arttı. Bu oran, piyasa medyan tahmini olan %2,8’in üzerinde gerçekleşti. Söz konusu artış, özellikle hizmet sektöründe yaşanan işgücü sıkıntısı ve işletmelerin yüksek maaş teklifleriyle rekabet etmesi sonucunda ortaya çıkıyor. Japon hükümeti, küçük ve orta ölçekli işletmelerde ücret zamlarını teşvik etmek için sübvansiyon programları uygularken, büyük şirketlerde yıllık toplu pazarlık görüşmeleri sonucunda %5’e varan maaş artışları kaydedildi. BOJ Başkanı Kazuo Ueda, geçtiğimiz haftalarda yaptığı açıklamalarda, sürdürülebilir enflasyon hedefi için ücret artışlarının kritik olduğunu vurguladı. Nisan verisi, bu yöndeki iyimserliği pekiştirdi.
Ancak uzmanlar, çekirdek enflasyonun hala %2’nin altında seyrettiğine ve hanehalkı harcamalarının zayıf kaldığına dikkat çekiyor. Nisan ayında reel ücretler, nominal artışa rağmen, enflasyonun %2,5 olması nedeniyle ancak %0,7 oranında arttı. Yine de bu, son iki yılın en yüksek reel artışı olarak kayıtlara geçti. İktisatçılar, BOJ’un önümüzdeki aylarda faiz artırımına gitmesi durumunda, bunun 2024 Temmuz’undaki sürpriz artışın ardından ikinci sıkılaştırma adımı olacağını belirtiyor. O dönemde BOJ, kısa vadeli faiz oranını %0,25’e yükseltmişti.
Bölgesel ve küresel boyut: Japonya'nın normalleşmesi dünya piyasalarını etkiliyor
Japonya’nın para politikasını normalleştirme çabaları, küresel finans piyasalarında yakından takip ediliyor. Uzun yıllardır negatif faiz politikası izleyen BOJ, diğer büyük merkez bankalarının aksine sıkılaşma döngüsüne geç başladı. Bu durum, Japon yeni üzerinde baskı yaratmış ve carry trade işlemlerini artırmıştı. Faiz artırımı beklentileri, yenin değer kazanmasına neden olabilir; bu da ihracatçı firmaların karlılığını olumsuz etkilerken, ithalat maliyetlerini düşürebilir. Asya’da Güney Kore, Tayvan ve Çin gibi rakip ekonomiler, Japonya’nın faiz politikasındaki değişikliklerden doğrudan etkilenebiliyor. Özellikle Çin Merkez Bankası, düşük faiz ortamında yuan üzerindeki baskıyı yönetmekte zorlanırken, Japonya’nın sıkılaşması bölgesel dengesizlikleri artırabilir. ABD Merkez Bankası’nın (Fed) faiz indirimi beklentilerinin ötelendiği bir dönemde, BOJ’un atacağı adımlar, küresel likidite koşullarını ve sermaye akışlarını etkileyecek.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Japonya’nın faiz artırımı, Türkiye ekonomisi için dolaylı etkilere sahiptir. BOJ’un sıkılaşması, küresel risk iştahını azaltarak gelişmekte olan piyasalardan (Türkiye dahil) sermaye çıkışına yol açabilir. Öte yandan, yenin değer kazanması, Türkiye’nin Japonya ile ticaretini olumlu etkileyebilir; ithal girdi maliyetlerini düşürebilir. Ancak küresel faizlerin yüksek kalması, TCMB’nin enflasyonla mücadelesinde ek zorluk yaratabilir. Türkiye’nin cari açığı ve dış finansman ihtiyacı göz önüne alındığında, BOJ kararları yakından izlenmelidir.
