Japonya, önümüzdeki ay ilk kez Hindistan'a savaş uçağı konuşlandırmayı planlıyor. Uzmanlara göre bu karar, Tokyo'nun Çin'in artan askeri gücüne yanıt olarak savunma harcamalarını artırırken Hint-Pasifik bölgesinde "benzer düşünen" ülkelerle güvenlik iş birliğini güçlendirme arzusunu yansıtıyor.
Gelişmenin Arka Planı
Japonya Savunma Bakanlığı'nın yaptığı açıklamaya göre, Hava Öz Savunma Kuvvetleri'ne ait F-15 ve F-2 savaş uçakları, Hindistan Hava Kuvvetleri ile ortak eğitim tatbikatına katılmak üzere Hindistan'ın orta kesimindeki bir hava üssüne konuşlandırılacak. Bu, iki ülke arasında savunma alanında artan iş birliğinin bir parçası olarak değerlendiriliyor. Japonya ve Hindistan, 2018'den bu yana "Malabar" tatbikatları da dahil olmak üzere çeşitli askeri tatbikatlara imza atıyor ancak bu, Japon savaş uçaklarının Hindistan topraklarına ilk kez konuşlanması olacak.
Uzmanlar, bu adımın iki ülke arasındaki stratejik ilişkilerin derinleştiğinin bir göstergesi olduğunu belirtiyor. Delhi merkezli Observer Research Foundation'dan (ORF) Manoj Joshi, "Bu, Japonya'nın envanterindeki en gelişmiş savaş uçağı olan F-15'leri Hindistan'a göndermesi açısından sembolik olmaktan öte, operasyonel bir derinlik kazandıran bir gelişme. İki ülke arasındaki güven düzeyinin arttığını gösteriyor" değerlendirmesini yaptı.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Bu gelişme, Çin'in Hint Okyanusu ve Güney Çin Denizi'ndeki artan askeri varlığına karşı bir denge unsuru olarak yorumlanıyor. Japonya, 2022'de ulusal güvenlik stratejisinde kapsamlı bir revizyona giderek savunma harcamalarını önümüzdeki beş yıl içinde GSYİH'nin %2'sine çıkarma kararı almıştı. Bu çerçevede Tokyo, müttefik ve partner ülkelerle savunma iş birliğini artırıyor.
Hindistan'ın da benzer şekilde Çin ile sınır anlaşmazlıkları yaşaması, iki ülkeyi yakınlaştıran bir faktör. 2020'deki Galwan Vadisi çatışması sonrası Hindistan, Çin'e karşı askeri hazırlıklarını artırmıştı. Japonya Başbakanı Fumio Kişida'nın Mart ayında Hindistan'ı ziyaret ederek Başbakan Narendra Modi ile görüşmesi ve 'Özgür ve Açık Hint-Pasifik' vizyonu çerçevesinde savunma iş birliğini genişletme kararı alması, bu konuşlanmanın önünü açtı.
Ancak uzmanlar, bu adımın Çin tarafından olumsuz karşılanabileceğini ve bölgedeki gerilimi artırabileceğini vurguluyor. Çin Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Wang Wenbin, geçtiğimiz hafta yaptığı açıklamada, "Bölgesel ülkeler, soğuk savaş zihniyetini terk etmeli ve barışçıl kalkınmaya odaklanmalıdır" ifadelerini kullanmış, ancak doğrudan bu harekete değinmemişti.
Bununla birlikte, Japonya ve Hindistan'ın ortak tatbikatları, ABD ve Avustralya'nın da dahil olduğu 'Quad' grubunun bir parçası olarak daha geniş bir ittifak ağının önemli bir bileşenini oluşturuyor. Bu iş birliği, demokratik değerlere vurgu yapan 'benzer düşünen ülkeler' yaklaşımının bir örneği olarak gösteriliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin yakından izlediği Hint-Pasifik bölgesindeki güç dengelerini etkileyebilecek bir nitelik taşıyor. Türkiye, Çin ile ekonomik ilişkilerini sürdürmekle birlikte, savunma sanayisinde bağımsız bir duruş sergilemektedir. Japonya-Hindistan yakınlaşması, bölgesel ittifakların yeniden şekillenmesine yol açabilir ve bu durum, Türkiye'nin Asya-Pasifik'teki ekonomik çıkarları açısından yeni dengeler doğurabilir. Ancak Türkiye'nin bu bölgede doğrudan bir askeri varlığı bulunmamakta; bu nedenle gelişmenin kısa vadede Türkiye'ye doğrudan bir etkisi öngörülmemektedir. Yine de, küresel güç mücadelesinin derinleştiği bu dönemde Türkiye'nin çok yönlü dış politikasını dengeli bir şekilde sürdürmesi önem arz etmektedir.
