Hindistan Dışişleri Bakanı Subrahmanyam Jaishankar, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Merkezi'nde düzenlenen bir etkinlikte ülkesinin BM Güvenlik Konseyi'ndeki 2028-2029 dönemi geçici üyelik kampanyasını resmen başlattı. Etkinliğe çok sayıda BM büyükelçisi, diplomat ve üst düzey yetkili katıldı. Jaishankar, bu vesileyle BM Genel Sekreteri Antonio Guterres ile de bir araya gelerek Batı Asya'daki son gelişmeler, Ukrayna savaşı ve diğer küresel meseleleri ele aldı. Görüşmede, Hindistan'ın BM Güvenlik Konseyi'nde daha etkin bir rol üstlenme arzusu ve çok taraflılığın güçlendirilmesi konuları da gündeme geldi.
Gelişmenin Arka Planı
Hindistan, 2028-29 dönemi için Güvenlik Konseyi geçici üyeliğine adaylığını koymuş durumda. Ülke, daha önce 2021-22 döneminde de geçici üye olarak görev yapmıştı. Hindistan, BM Güvenlik Konseyi'nin daimi üye sayısının artırılması ve reforme edilmesi yönündeki talebini uzun süredir dile getiriyor. Jaishankar'ın BM ziyareti, bu reform çağrısının yeniden gündeme getirilmesi açısından önem taşıyor. Dışişleri Bakanı, etkinlikte yaptığı konuşmada, Hindistan'ın küresel barış ve güvenliğe katkılarını vurguladı. Özellikle terörle mücadele, iklim değişikliği ve Güney-Güney işbirliği konularında Hindistan'ın deneyimlerinin Güvenlik Konseyi'ne değer katacağını belirtti.
Jaishankar'ın Guterres ile görüşmesi ise iki önemli bölgesel kriz odağında gerçekleşti. Batı Asya'da İsrail-Filistin çatışmasının yanı sıra İran ve Suudi Arabistan arasındaki normalleşme süreci ele alındı. Ukrayna'daki savaşta ise tahıl koridoru anlaşmasının geleceği ve olası bir barış süreci masaya yatırıldı. Hindistan, Ukrayna savaşında taraflar arasında denge politikası izlerken, Batı Asya'da ise Filistin davasına verdiği geleneksel desteği sürdürüyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Hindistan'ın Güvenlik Konseyi geçici üyeliğine adaylığı, Asya-Pasifik bölgesinde artan nüfuz mücadelesi bağlamında değerlendiriliyor. Çin'in bölgedeki etkisine karşı Hindistan, ABD ve diğer Batılı ülkelerle stratejik ortaklığını derinleştiriyor. Ancak Hindistan, Rusya-Ukrayna savaşında Batı'nın yaptırımlarına katılmamış, Rusya ile enerji ticaretini artırmıştı. Bu durum, Hindistan'ın bağımsız dış politika çizgisini koruma çabası olarak yorumlanıyor.
Guterres ile yapılan görüşme, Hindistan'ın BM sisteminde daha fazla söz sahibi olma isteğini teyit ediyor. Geçici üyelik, daimi üyelik yolunda bir basamak olarak görülüyor. Ancak Güvenlik Konseyi reformu konusunda Çin'in veto yetkisini kullanabileceği ihtimali, Hindistan'ın önündeki en büyük engellerden biri. Jaishankar'ın ziyareti, bu reform tartışmalarını canlı tutmayı ve Hindistan'ın pozisyonunu güçlendirmeyi hedefliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Hindistan'ın BM Güvenlik Konseyi'ndeki geçici üyelik adaylığı ve reform talepleri, Türkiye'nin de uzun süredir savunduğu “dünya beşten büyüktür” söylemiyle örtüşüyor. Türkiye, Güvenlik Konseyi'nde daha adil temsil ve daimi üye sayısının artırılması yönünde Hindistan'la benzer bir pozisyona sahip. Jaishankar'ın Guterres ile görüşmesinde gündeme gelen Batı Asya ve Ukrayna konuları, Türkiye'nin aktif diplomasi yürüttüğü sahalar. Özellikle Ukrayna tahıl koridoru anlaşmasında arabuluculuk yapan Türkiye, Hindistan'ın bu konudaki tutumunu yakından takip edebilir. İki ülke arasındaki ticaret hacmi son yıllarda artış gösterse de, siyasi alanda daha derin bir işbirliği potansiyeli bulunuyor.
