İtalya, İsrail’in Lübnan’daki askeri faaliyetlerine son vermesi ve diplomatik kanalları önceliklendirmesi gerektiğini açıkladı. İtalya Dışişleri Bakanı Antonio Tajani, Lübnanlı mevkidaşı Abdallah Bou Habib ile yaptığı telefon görüşmesinde, “Barışa giden tek yol diplomasidir” ifadelerini kullandı. Görüşme, İsrail’in Hizbullah hedeflerine yönelik hava saldırılarını yoğunlaştırdığı ve Lübnan’ın güneyinde kara harekâtı hazırlıkları yaptığı bir dönemde gerçekleşti. İtalya, Birleşmiş Milletler Geçici Görev Gücü’ne (UNIFIL) en büyük askeri katkıyı sağlayan ülke konumunda.
Gerilimin arka planı
İsrail ile Lübnan arasındaki sınır 2006’daki savaştan bu yana en şiddetli çatışmalara sahne oluyor. Hizbullah, 7 Ekim 2023’te Hamas’ın İsrail’e yönelik saldırısının ardından kuzey sınırından İsrail’e roket ve füzeler atarak cephe açtı. İsrail ise hava saldırıları ve topçu atışlarıyla karşılık verdi. Son haftalarda tırmanan çatışmalar, Lübnan’da yüzlerce sivilin hayatını kaybetmesine ve on binlerce kişinin yerinden edilmesine neden oldu. Uluslararası toplum, tarafları itidale çağırsa da İsrail, Hizbullah’ın askeri altyapısını yok etmekte kararlı görünüyor.
İtalya, Lübnan’daki barış gücü UNIFIL’e yaklaşık 1.000 askerle katkı sağlıyor. İtalyan hükümeti, bölgedeki istikrarsızlığın artması halinde kendi askerlerinin güvenliğinden endişe duyuyor. Tajani’nin Bou Habib ile görüşmesi, Roma’nın çatışmaların yayılmasını engelleme ve diplomatik çözüm bulma arayışını yansıtıyor. İtalya, ayrıca ABD ve Fransa’nın arabuluculuk çabalarına destek veriyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Lübnan’daki çatışmaların bölgeye yayılma riski yüksek. İran destekli Hizbullah ile İsrail arasında tam ölçekli bir savaş, Ortadoğu’yu daha büyük bir yangına sürükleyebilir. ABD, İran’ı savaşa dahil olmaması konusunda uyarırken, Rusya ve Çin de tansiyonun düşürülmesi çağrısı yapıyor. Avrupa Birliği ise Lübnan’a ek insani yardım gönderilmesi için hazırlık yapıyor. İtalya, Akdeniz’deki stratejik konumu nedeniyle göç akınları başta olmak üzere krizin doğrudan etkilerinden korunmak istiyor. Öte yandan, İsrail’in BM kararlarını ihlal ettiği gerekçesiyle uluslararası baskı artıyor. Tajani’nin açıklamaları, Avrupa’nın çatışmanın bir an önce durdurulması yönündeki kararlılığını ortaya koyuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İtalya’nın İsrail’in askeri tırmanışını durdurma çağrısı, Türkiye’nin Lübnan’daki istikrarsızlığa yönelik endişeleriyle örtüşüyor. Türkiye, bölgede yeni bir savaşın Akdeniz’deki enerji güvenliği ve mülteci akınları üzerinde olumsuz etkileri olabileceğini değerlendiriyor. Türkiye’nin UNIFIL’e askeri katkısı olmasa da, Lübnan’daki Türk vatandaşlarının tahliyesi ve insani yardım operasyonları gündemde. Ayrıca, İsrail-Hizbullah çatışmasının Suriye’deki durumu daha da karmaşık hale getirmesi muhtemel. Türkiye, diplomatik çözüm çabalarını desteklemekle birlikte, kendi güvenlik çıkarları doğrultusunda bölgedeki gelişmeleri yakından izliyor.
