İtalyan savcılar, aşırı sağcı İsrail Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir hakkında, Filistin yanlısı bir yardım filosu olan Global Sumud Filosu’na (Küresel Direniş Filosu) yönelik sözleri nedeniyle resmî soruşturma başlattı. İtalyan haber ajansı ANSA’nın aktardığına göre, soruşturma Ben-Gvir’in Mayıs 2024’te sosyal medyada yayımlanan bir videoda, diz çökmüş aktivistlerle alay etmesi üzerine açıldı. Ben-Gvir, o dönem “Bunlar mı sözde yardım götüreceklerdi?” şeklinde bir ifade kullanmış ve aktivistleri “aptal” olarak nitelemişti. Global Sumud Filosu, Gazze’ye insani yardım ulaştırmayı hedefleyen uluslararası bir girişim olarak biliniyor. İtalya’nın bu adımı, İsrail’in aşırı sağcı siyasetçilerine yönelik uluslararası hukuki süreçlerin arttığı bir dönemde geldi.
Gelişmenin Arka Planı
Global Sumud Filosu, Filistin yanlısı gruplar tarafından organize edilen ve Gazze Şeridi’ndeki ablukayı kırarak insani yardım ulaştırmayı amaçlayan bir deniz konvoyudur. Filo, adını Arapça “direniş” anlamına gelen “sumud” kavramından alıyor. Mayıs 2024’te filonun uluslararası sularda İsrail Donanması tarafından durdurulması sırasında bazı aktivistler gözaltına alınmıştı. Ben-Gvir, olayla ilgili paylaştığı videoda aktivistleri aşağılayarak “Bakın, sözde yardım getirmek isteyenler diz çöktürüldü” demişti. Bu sözler, özellikle Avrupa’da tepki çekmiş ve insan hakları örgütleri Ben-Gvir’i Filistinlilere yönelik nefret söylemiyle suçlamıştı. İtalyan savcılığı, Ben-Gvir’in sözlerinin “uluslararası insancıl hukuka saygısızlık” ve “insanlık onurunu zedeleyici” nitelikte olduğu gerekçesiyle soruşturma başlattı. Soruşturma kapsamında Ben-Gvir’in ifadesine başvurulması ve olası bir yargılama sürecinin başlatılması bekleniyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Bu soruşturma, İsrail’in uluslararası alanda artan yalnızlığının bir yansıması olarak değerlendiriliyor. Özellikle Avrupa Birliği ülkeleri, İsrail hükümetinin Gazze politikalarına yönelik eleştirilerini sıklaştırmış durumda. İtalya’nın Ben-Gvir gibi aşırı sağcı bir siyasetçi hakkında soruşturma başlatması, İsrail-Filistin çatışmasında tarafsızlık iddiasında bulunan Avrupa ülkelerinin bile bu tür eylemleri yargı önüne taşıma konusunda kararlı olduğunu gösteriyor. Öte yandan Ben-Gvir, İsrail koalisyon hükümetinin kilit isimlerinden biri olarak biliniyor ve daha önce de benzer tartışmalı açıklamalarıyla gündeme gelmişti. Bu gelişme, İsrail’deki aşırı sağcı siyasetçilerin uluslararası hukuk karşısında hesap verebilirliğini artırabilir ve benzer soruşturmaların önünü açabilir. Ayrıca, Global Sumud Filosu gibi sivil toplum girişimlerinin uluslararası destek bulmasına da katkı sağlayabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye’nin Filistin davasına verdiği desteği uluslararası hukuk bağlamında güçlendirebilir. Türkiye, daha önce Mavi Marmara baskınında olduğu gibi Gazze’ye yardım akışını engelleyen İsrail uygulamalarını sert şekilde eleştirmiş ve uluslararası mahkemelere başvurmuştu. Ben-Gvir hakkındaki soruşturma, Türkiye’nin insani yardım filosu girişimlerinin hukuki meşruiyetini pekiştirecek bir emsal teşkil edebilir. Ayrıca, İtalya gibi bir AB ülkesinin bu adımı, Türkiye’nin de benzer konularda uluslararası hukuki süreçleri aktif olarak desteklemesine zemin hazırlayabilir. Bölgesel düzeyde ise, bu tür soruşturmalar İsrail aleyhindeki diplomatik baskıyı artırarak Türkiye’nin Doğu Akdeniz’deki çıkarlarına dolaylı olarak katkıda bulunabilir.
