İsviçre, 14 Haziran'da yapılacak referandumda nüfusun 10 milyon kişiyle sınırlandırılması önerisini oylamaya hazırlanırken, ülkedeki yabancı işçilerin sağlık, inşaat ve konaklama sektörlerindeki kritik rolü yeniden tartışma konusu oldu. Referandum, göç karşıtı İsviçre Halk Partisi (SVP) tarafından başlatılan bir halk girişimi kapsamında gerçekleşiyor. SVP, mevcut nüfusun 8,6 milyon olduğu ülkede, kontrolsüz göçün altyapı, konut ve sosyal hizmetler üzerinde baskı yarattığını savunuyor. Ancak hükümet ve iş dünyası temsilcileri, nüfus sınırlamasının ekonomiyi olumsuz etkileyeceğini, özellikle yabancı işgücüne bağımlı sektörlerde ciddi sıkıntılara yol açacağını belirtiyor.
Gelişmenin Arka Planı
İsviçre nüfusu son 50 yılda neredeyse iki katına çıkarak 2023 itibarıyla 8,6 milyona ulaştı. Bu artışın büyük kısmı, AB ülkelerinden gelen göçmenlerden kaynaklanıyor. İsviçre, AB ile serbest dolaşım anlaşması kapsamında AB vatandaşlarına sınırsız çalışma ve yaşama hakkı tanıyor. SVP, bu anlaşmanın revize edilmesini veya feshedilmesini istiyor. Parti, 2014 yılında da benzer bir girişimle "göçü sınırlama" referandumunu kazanmış, ancak AB ile ilişkileri zedelememek için hükümet uygulamayı yumuşatmıştı. Şimdi ise SVP, nüfus artışını doğrudan hedef alan daha sert bir öneriyle geliyor.
Referandum öncesi yapılan anketler, seçmenlerin yaklaşık %40'ının sınırlamayı desteklediğini gösterirken, %50'den fazlasının karşı çıktığını ortaya koyuyor. Destekçiler, özellikle kentsel alanlarda konut krizi, trafik sıkışıklığı ve doğal alanların azalmasından şikayetçi. Karşıtlar ise ekonominin büyümesi için yabancı işgücünün vazgeçilmez olduğunu vurguluyor. İsviçre'de çalışanların yaklaşık dörtte biri yabancı uyruklu. Sağlık sektöründe doktorların %30'u, inşaat işçilerinin %40'ı ve otel-restoran çalışanlarının %50'si yabancı. Uzmanlar, nüfus sınırlamasının bu sektörleri çökme noktasına getirebileceği uyarısında bulunuyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
İsviçre'nin nüfus sınırlama tartışması, yalnızca ülke içi bir mesele değil, aynı zamanda Avrupa genelindeki göç politikalarının geleceğine dair önemli bir gösterge niteliği taşıyor. AB ile serbest dolaşım ilkesini sorgulayan bu girişim, diğer Avrupa ülkelerinde de benzer sağ popülist hareketleri tetikleyebilir. Öte yandan, İsviçre'nin bu kararı, küresel işgücü piyasasında da yankı bulacak. Ülke, yüksek nitelikli işgücüne bağımlı finans, ilaç ve teknoloji sektörlerinde uluslararası bir merkez konumunda. Sınırlama, bu sektörlerdeki büyüme potansiyelini kısıtlayabilir ve şirketlerin başka ülkelere kaymasına neden olabilir. Ayrıca, İsviçre'nin insani yardım ve uluslararası kuruluşlara ev sahipliği yapması, nüfus sınırlamasının ülkenin uluslararası imajını nasıl etkileyeceği sorusunu da gündeme getiriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin İsviçre ile ikili ilişkileri ve Avrupa'daki Türk diasporası açısından önem taşıyor. İsviçre'de yaklaşık 70 bin Türk kökenli nüfus yaşıyor ve bu topluluk, İsviçre ekonomisinde hizmet ve sanayi sektörlerinde aktif rol oynuyor. Nüfus sınırlaması, Türk vatandaşlarının İsviçre'ye göçünü ve mevcut topluluğun aile birleşimi yoluyla büyümesini zorlaştırabilir. Ayrıca, Türkiye-AB ilişkileri bağlamında, İsviçre'nin serbest dolaşım konusunda alacağı karar, AB'nin Türkiye ile müzakerelerinde bir referans noktası olabilir. Dolayısıyla Ankara, referandum sürecini yakından takip ediyor.
