STOCKHOLM - İsveç'te Pazar günü yapılan genel seçimlerin ardından, sol ittifak (Sosyal Demokratlar, Yeşiller ve Sol Parti) iktidardaki sağ blok karşısında üç sandalye farkla önde görünüyor. Ülke genelinde oyların büyük bölümünün sayılmasıyla birlikte, sol ittifakın 176, sağ blokun ise 173 sandalye kazandığı bildirildi. Kesin olmayan bu sonuçlar, İsveç'in yeni hükümetini belirleme yolunda önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
Seçim Sonuçları ve Siyasi Denklem
İsveç'te 349 sandalyeli Riksdag (parlamento) için yapılan seçimlerde, sol ittifakın üç sandalye farkla önde olması, ülkenin siyasi geleceği açısından belirsizliği de beraberinde getiriyor. Seçim sonuçlarına göre, Sosyal Demokratlar liderliğindeki sol blok, iktidardaki sağ blokun (Ilımlı Parti, Hristiyan Demokratlar, Liberaller ve İsveç Demokratları) önünde yer alıyor. Ancak farkın çok az olması nedeniyle, nihai sonuçların kesinleşmesi ve posta oylarının sayılmasıyla tablonun değişebileceği belirtiliyor.
İsveç Seçim Kurumu, ön sonuçların kesinleşmesinin birkaç gün sürebileceğini açıkladı. Özellikle yurt dışı oyları ve posta yoluyla kullanılan oyların sayımı devam ediyor. Sol ittifakın üstünlüğü sürerse, Sosyal Demokrat lideri Magdalena Andersson'ın başbakanlığında yeni bir hükümet kurulması bekleniyor. Andersson, seçim gecesi yaptığı açıklamada, "İsveç halkı değişim istedi. Sosyal Demokratlar olarak bu sorumluluğu almaya hazırız" dedi.
Sağ Blok ve İsveç Demokratları'nın Yükselişi
Seçimlerin bir diğer önemli sonucu, aşırı sağcı İsveç Demokratları Partisi'nin (Sverigedemokraterna) oy oranını artırması oldu. İsveç Demokratları, göçmen karşıtı ve milliyetçi söylemleriyle biliniyor ve bu seçimde de önemli bir oy artışı sağladı. Sağ blokun iktidarda kalması için İsveç Demokratları'nın desteği kritik önem taşıyordu. Ancak sol ittifakın önde olması, İsveç Demokratları'nın hükümete girmesini zorlaştırıyor.
Mevcut Başbakan Ulf Kristersson liderliğindeki sağ blok, seçim kampanyası boyunca suç, göç ve ekonomi konularına odaklandı. Kristersson, seçim sonuçlarının kesinleşmediğini belirterek, "Henüz her şey bitmedi. Posta oyları sayılıyor ve sonucu beklemeliyiz" ifadelerini kullandı. Sağ blokun, özellikle İsveç Demokratları'nın desteğiyle iktidarı sürdürme çabası, sol ittifakın üstünlüğü nedeniyle şimdilik zor görünüyor.
İsveç Siyasetinde Yeni Dönem
İsveç, uzun yıllar Sosyal Demokratların liderliğinde istikrarlı bir siyasi yapıya sahipti. Ancak son yıllarda göçmen karşıtı partilerin yükselişi ve siyasi kutuplaşma, ülke siyasetini dönüştürdü. 2022 seçimlerinde sağ blok, İsveç Demokratları'nın dışarıdan desteğiyle iktidara gelmişti. Bu seçimde ise sol ittifakın yeniden güç kazanması, İsveç'in siyasi yöneliminde bir değişim sinyali olarak yorumlanıyor.
Sol ittifakın vaatleri arasında sosyal refah devletini güçlendirmek, iklim politikalarını hızlandırmak ve gelir eşitsizliğiyle mücadele etmek yer alıyor. Sosyal Demokratlar, özellikle çalışan kesimin ve gençlerin desteğini kazanmayı hedeflemişti. Seçim sonuçları, İsveç halkının bir bölümünün sosyal demokrat politikalara geri dönüş istediğini gösteriyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
İsveç, Avrupa Birliği üyesi olup, NATO'ya katılım sürecini tamamlamış bir ülke olarak Kuzey Avrupa'da önemli bir aktör. Seçim sonuçları, AB içindeki siyasi dengeleri ve NATO'nun kuzey kanadındaki istikrarı da etkileyebilir. Sol ittifakın iktidara gelmesi durumunda, İsveç'in dış politikasında köklü bir değişiklik beklenmiyor; ancak göç ve entegrasyon politikalarında daha insancıl bir yaklaşım benimsenebilir.
Öte yandan, İsveç Demokratları'nın yükselişi, Avrupa genelinde aşırı sağ partilerin güç kazanması trendinin bir parçası olarak görülüyor. Fransa, İtalya ve Macaristan gibi ülkelerde de benzer eğilimler gözlemleniyor. İsveç'teki seçim, Avrupa'da sağ popülizmin ne kadar etkili olduğunu göstermesi açısından dikkatle izleniyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İsveç'teki seçim sonuçları, Türkiye-İsveç ilişkileri açısından dolaylı da olsa önem taşıyor. İsveç, NATO üyeliği sürecinde Türkiye'nin onayını almış ve bu süreçte PKK/YPG konusunda adımlar atmayı taahhüt etmişti. Sol ittifakın iktidara gelmesi, İsveç'in NATO çerçevesindeki işbirliğini sürdürmesi bekleniyor; ancak göçmen ve Kürt meselesine yaklaşımda farklılıklar olabilir. Türkiye, İsveç'in terörle mücadele konusundaki tutumunu yakından takip ediyor. Ayrıca, İsveç'teki siyasi istikrar, Türkiye'nin AB ile ilişkilerinde dolaylı bir etki yaratabilir. Ekonomik açıdan ise iki ülke arasındaki ticaret hacmi sınırlı olup, doğrudan bir etki öngörülmüyor.
