İsveç'te bugün yapılan genel seçimler, aşırı sağcı İsveç Demokratları'nın (SD) hükümete girmesine kapı aralayabilir. Başbakan Ulf Kristersson, görevdeki dört yılı boyunca anketlerde geride kalmasına rağmen, kampanyanın son haftalarında farkı kapatmaya başladı. Rakibi Magdalena Andersson ve Sosyal Demokratlar ise oy kaybediyor. Seçim, İsveç'in göç, suç ve enerji politikalarında önemli değişimlere sahne olabilir.
Seçim Yarışı ve Partiler
İsveç'te seçmenler, 349 sandalyeli Riksdag (parlamento) için oy kullanıyor. Başbakan Ulf Kristersson liderliğindeki Ilımlı Parti (Moderaterna) ve müttefikleri, aşırı sağcı İsveç Demokratları'nın desteğiyle iktidarını sürdürmeyi hedefliyor. Muhalefetteki Sosyal Demokratlar ise Magdalena Andersson liderliğinde, anketlerde uzun süre önde gitmesine rağmen son haftalarda oy kaybı yaşıyor.
Seçim kampanyası, göçmen karşıtı söylemler, artan suç oranları ve enerji fiyatları gibi konular etrafında şekillendi. İsveç Demokratları, 2010'lardan bu yana yükselen bir siyasi güç olarak, göçü sınırlama ve suçla mücadele vaatleriyle öne çıkıyor. Ancak partinin aşırı sağ geçmişi, diğer partilerle ittifak kurmasını zorlaştırıyordu. Son yıllarda ana akım partiler, SD'ye olan mesafelerini korumakla birlikte, özellikle sağ blok içinde işbirliği sinyalleri veriliyor.
Kampanyanın Son Haftaları
Başbakan Kristersson, görev süresi boyunca anketlerde geride kalırken, son haftalarda yaptığı ekonomik vaatler ve güvenlik vurgusuyla farkı kapatmayı başardı. Özellikle Rusya-Ukrayna savaşı sonrası İsveç'in NATO üyeliği süreci, güvenlik konularını kampanyanın merkezine taşıdı. Kristersson, NATO üyeliğini tamamlayarak ülkenin güvenliğini sağladığını savunuyor.
Muhalefet lideri Magdalena Andersson ise refah devleti, sağlık ve eğitim gibi konulara odaklanarak seçmenin desteğini kazanmaya çalışıyor. Ancak anketler, Sosyal Demokratlar'ın son haftalarda oy kaybettiğini gösteriyor. Andersson, seçim sonrası aşırı sağın yükselişini engellemek için geniş bir koalisyon kurma sinyali veriyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
İsveç'teki seçim, yalnızca ülke içi dinamikleri değil, Avrupa'daki siyasi dengeleri de etkileyebilir. Aşırı sağ partilerin Avrupa genelinde yükselişi, İsveç gibi sosyal demokrasinin güçlü olduğu bir ülkede de kendini gösteriyor. Eğer İsveç Demokratları hükümete girerse, bu ülkenin göç politikası sertleşebilir ve AB içindeki işbirliği zorlaşabilir. Ayrıca İsveç'in NATO üyeliği sürecinde yaşananlar, Türkiye ile ilişkilerde de belirleyici olmuştu.
Seçim sonuçları, İsveç'in AB ve NATO içindeki pozisyonunu etkileyebilir. Özellikle Türkiye'nin İsveç'in NATO üyeliğine yönelik itirazları ve sonrasında yaşanan süreç, iki ülke arasında gerilime yol açmıştı. Yeni hükümetin bu konulardaki tutumu merak ediliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İsveç'teki seçim, Türkiye'nin NATO genişlemesi ve AB ile ilişkileri açısından önem taşıyor. İsveç'in NATO üyelik sürecinde Türkiye, terör örgütlerine destek verildiği gerekçesiyle itiraz etmiş, sonrasında İsveç'in yasal düzenlemeleri ve işbirliği adımlarıyla süreç ilerlemişti. Yeni hükümetin, PKK/YPG ve FETÖ gibi konulardaki tutumu, Türkiye-İsveç ilişkilerini doğrudan etkileyecek. Ayrıca İsveç'te aşırı sağın yükselişi, Avrupa'da İslamofobi ve göçmen karşıtlığını artırabilir; bu da Türkiye'nin Avrupa'daki vatandaşları ve genel olarak AB ile ilişkileri açısından dikkatle izlenmeli. İsveç'in AB içindeki yapıcı rolü, aşırı sağın etkisiyle zayıflayabilir. Türkiye, İsveç ile savunma sanayi ve ticaret anlaşmaları gibi konularda dengeli bir politika izlemeli.
