İsveç'te pazar günü yapılan genel seçimlerin ilk sonuçları, sol muhalefet blokunun Başbakan Ulf Kristersson liderliğindeki sağ koalisyon karşısında yalnızca bir sandalye önde olduğunu ortaya koydu. Kesinleşmemiş sonuçlara göre sol blok 176, sağ blok ise 175 sandalye kazandı. Bu durum, ülkenin siyasi geleceğinin birkaç bin oyla belirlenebileceği anlamına geliyor. Seçim sonuçları, İsveç'in NATO üyeliği sonrası değişen güvenlik politikaları ve göç konusundaki derin bölünmüşlüğü de gözler önüne seriyor.
Seçimin Arka Planı ve Kampanya Süreci
İsveç'te seçim kampanyası, ekonomik sorunlar, artan enflasyon, enerji fiyatları ve göç politikaları etrafında şekillendi. Başbakan Ulf Kristersson'ın liderliğindeki Ilımlı Parti (Moderaterna), İsveç Demokratları (Sverigedemokraterna) ile birlikte sağ koalisyonu oluşturuyordu. Muhalefetteki Sosyal Demokratlar, Çevre Partisi, Sol Parti ve Merkez Parti'den oluşan sol blok ise iktidarı geri almayı hedefliyordu.
Kampanya döneminde anketler sürekli başa baş bir yarışa işaret etti. Seçim öncesi yapılan son anketlerde sol blok ile sağ blok arasındaki farkın hata payı içinde olduğu görülüyordu. Nitekim sandık çıkış anketleri de bu belirsizliği doğruladı. Seçim sonuçlarının kesinleşmesi için önümüzdeki günlerde posta yoluyla gelen oyların sayılması gerekiyor. Bu oyların dağılımı, parlamentodaki çoğunluğu belirleyebilir.
İsveç'te seçim sistemi, orantılı temsil esasına dayanıyor ve 349 sandalyeli Riksdag'da çoğunluk için 175 sandalye gerekiyor. Sol blokun 176 sandalye kazanması, tek sandalyelik bir çoğunluk anlamına geliyor. Ancak posta oyları sayıldıkça bu tablo değişebilir. Özellikle yurt dışında yaşayan İsveçlilerin oyları ve geçerli sayılmayan oylar sonucu etkileyebilir.
Bölgesel ve Küresel Boyut
İsveç, Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin ardından NATO'ya katılmış ve savunma politikasını önemli ölçüde değiştirmişti. Ülke, askeri harcamalarını artırmış ve ABD ile savunma işbirliğini güçlendirmişti. Seçim sonuçları, bu politikaların geleceği açısından kritik önem taşıyor. Sol blokun kazanması halinde, NATO üyeliği ve savunma harcamaları konusunda bir değişiklik beklenmiyor; ancak göç ve entegrasyon politikalarında daha insancıl bir yaklaşım benimsenebilir.
İsveç Demokratları, göç karşıtı söylemleriyle bilinen ve son yıllarda yükselişe geçen bir parti. Sağ koalisyonun önemli bir ortağı konumunda. Seçim sonuçları, aşırı sağın İsveç siyasetindeki etkisinin devam edip etmeyeceğini gösterecek. Avrupa genelinde yükselen aşırı sağ dalgası düşünüldüğünde, İsveç'teki bu seçim kıta için de bir gösterge niteliğinde.
Öte yandan, İsveç'in AB içindeki konumu da seçimden etkilenebilir. Ülke, AB'nin iklim politikaları ve göç politikaları konusunda zaman zaman farklı pozisyonlar alabiliyor. Sol blokun iktidara gelmesi, AB içinde daha uyumlu bir İsveç anlamına gelebilir. Ancak sağ blokun devamı halinde, özellikle göç konusunda daha sert politikalar izlenebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İsveç'teki seçim sonuçları, Türkiye-İsveç ilişkileri açısından doğrudan bir değişiklik yaratmasa da dolaylı etkileri olabilir. İsveç, Türkiye'nin AB üyeliğine verdiği destek ve PKK/YPG konusundaki tutumu nedeniyle zaman zaman Türkiye ile karşı karşıya gelmişti. NATO üyeliği sürecinde Türkiye'nin onayını alabilmek için bazı adımlar atan İsveç, bu konuda taahhütlerde bulunmuştu. Sol blokun kazanması halinde, bu taahhütlerin ne ölçüde sürdürüleceği belirsiz. Ancak her iki blok da İsveç'in NATO üyeliğini ve Türkiye ile ilişkilerin önemini kabul ediyor. Türkiye, İsveç'teki siyasi istikrarı ve NATO içindeki işbirliğini yakından takip edecektir.
