İsveç'te Pazar günü yapılan genel seçimler, aşırı sağcı İsveç Demokratları partisinin ilk kez hükümete girmesine yol açabilecek sıkı bir yarışa sahne oldu. Seçmenler, ülkenin göç politikası, artan suç oranları ve enerji fiyatları gibi konularda sandık başına gitti. Anketler, sol ve sağ bloklar arasındaki farkın çok az olduğunu gösteriyor. İsveç Demokratları, göçmen karşıtı söylemiyle son yıllarda yükselişini sürdürüyor ve şimdi sağ blokun en büyük partisi olma potansiyeli taşıyor.
Seçimin Arka Planı ve Partilerin Durumu
İsveç, uzun yıllardır sosyal demokratların egemen olduğu bir siyasi geleneğe sahip. Ancak son on yılda aşırı sağcı İsveç Demokratları (Sverigedemokraterna) yükselişe geçti. 2010'da ilk kez meclise giren parti, 2018 seçimlerinde oyların yüzde 17,5'ini alarak üçüncü büyük parti oldu. Bu seçimde ise yüzde 20'nin üzerine çıkması bekleniyor. Parti, göçmen karşıtı politikaları, suçla mücadele ve AB şüpheciliğiyle tanınıyor. Sağ blokun diğer partileri olan Ilımlılar (Moderaterna), Hristiyan Demokratlar ve Liberaller, İsveç Demokratları ile işbirliği yapma konusunda isteksiz olsa da, iktidarı almak için bu partiyle anlaşmak zorunda kalabilir. Sol blokta ise iktidardaki Sosyal Demokratlar, Çevre Partisi, Sol Parti ve Merkez Partisi yer alıyor. Başbakan Magdalena Andersson liderliğindeki Sosyal Demokratlar, anketlerde hafif bir önde görünse de, fark kapanabilir.
Seçim kampanyası boyunca ana gündem maddeleri göç, entegrasyon, çete suçları, sağlık hizmetleri ve enerji krizi oldu. İsveç, son yıllarda artan göçmen nüfusuyla birlikte sosyal sorunlar ve entegrasyon zorlukları yaşıyor. Özellikle banliyölerde çete şiddeti ve silahlı saldırılar kamuoyunu endişelendiriyor. İsveç Demokratları, bu sorunların kaynağı olarak göçü işaret ediyor ve sert önlemler vaat ediyor. Diğer partiler ise daha kapsayıcı politikalar öneriyor. Enerji fiyatlarındaki artış ve Rusya-Ukrayna savaşının etkileri de seçmenin kararında rol oynadı.
Seçim Sonuçları ve Olası Senaryolar
Seçim sonuçları kesinleşmemiş olsa da, anketler başa baş bir yarışa işaret ediyor. Eğer sağ blok çoğunluğu sağlarsa, Ilımlılar lideri Ulf Kristersson başbakan olabilir ve İsveç Demokratları hükümete girebilir veya dışarıdan destek verebilir. Bu durum, İsveç'in göç politikasında sertleşme ve AB karşıtı söylemlerin artması anlamına gelebilir. Sol blok kazanırsa, mevcut Başbakan Magdalena Andersson görevine devam eder ve statüko korunur. Ancak her iki durumda da İsveç Demokratları'nın yükselişi, ülke siyasetinde kalıcı bir değişimin habercisi olarak görülüyor. Seçim sonuçlarının birkaç gün içinde netleşmesi bekleniyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İsveç'te aşırı sağcı İsveç Demokratları'nın hükümete girmesi, Türkiye-İsveç ilişkileri açısından önemli sonuçlar doğurabilir. İsveç Demokratları, PKK ve YPG'ye mesafeli duruşuyla bilinirken, aynı zamanda İslam karşıtı söylemleriyle tanınıyor. Partinin yükselişi, Türkiye'nin İsveç'in NATO üyeliğine yönelik tutumunu da etkileyebilir. İsveç, Türkiye'nin onayını bekleyen NATO üyelik sürecinde terörle mücadele konusunda adımlar atmıştı. Yeni hükümetin bu taahhütleri sürdürüp sürdürmeyeceği belirsiz. Ayrıca, İsveç'teki Türk toplumu ve Müslümanlar için aşırı sağın yükselişi endişe kaynağı olabilir. Ancak İsveç Demokratları'nın dış politika etkisi sınırlı olabilir; zira parti daha çok iç politikaya odaklanmış durumda.
