İsveç, Pazar günü kritik bir genel seçim için sandık başına gidiyor. Seçmenler, göç, suç, ekonomi gibi temel konularda tercih yaparken, aşırı sağcı İsveç Demokratları'nın hükümete girip girmeyeceği merakla bekleniyor. Seçim, ülkenin siyasi yönünü belirleyecek ve Avrupa'daki aşırı sağ yükselişinin bir göstergesi olarak da izleniyor.
Seçimin Arka Planı
İsveç'te uzun yıllar istikrarlı bir siyasi denge hakimdi. Sosyal Demokratlar, 2014'ten bu yana iktidarda ve Başbakan Magdalena Andersson yönetiminde. Ancak son yıllarda ülke, artan göçmen nüfusu, çete şiddeti ve ekonomik zorluklarla mücadele ediyor. Göç konusu, özellikle 2015'teki mülteci krizi sonrası İsveç'in kişi başına en fazla mülteci kabul eden ülkelerden biri olmasıyla daha da önem kazandı. Suç oranlarındaki artış, özellikle büyük şehirlerdeki çete çatışmaları, seçmenlerin güvenlik endişelerini artırdı. Ekonomi ise enflasyon ve enerji fiyatlarındaki dalgalanmalarla sarsılıyor.
Seçimde ana rekabet, mevcut Başbakan Magdalena Andersson liderliğindeki Sosyal Demokratlar ile muhalefetteki Ilımlı Parti lideri Ulf Kristersson arasında yaşanıyor. Kristersson, İsveç Demokratları ile işbirliği yaparak bir sağ koalisyon kurmayı hedefliyor. İsveç Demokratları, göç karşıtı politikaları ve suçla mücadelede sert önlemler vaat ediyor. Anketler, yarışın başa baş geçtiğini gösteriyor; sol ve sağ bloklar arasındaki fark hata payı içinde. Seçim sonuçları, İsveç'in NATO üyelik süreci ve AB içindeki konumu açısından da önem taşıyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
İsveç seçimi, Avrupa genelinde aşırı sağ partilerin yükselişi bağlamında değerlendiriliyor. İtalya'da Giorgia Meloni'nin liderliğindeki sağ koalisyonun iktidara gelmesi, Fransa'da Marine Le Pen'in güçlenmesi ve Almanya'da AfD'nin yükselişi, İsveç'teki seçim sonuçlarının da benzer bir eğilimi yansıtıp yansıtmayacağı sorusunu gündeme getiriyor. İsveç, AB içinde liberal ve insan haklarına saygılı politikalarıyla bilinirken, aşırı sağın hükümete girmesi bu imajı zedeleyebilir.
Diğer yandan İsveç, Rusya'nın Ukrayna'yı işgali sonrası NATO'ya üyelik başvurusu yapmıştı. Türkiye, İsveç'in NATO üyeliğine terör örgütlerine destek verdiği gerekçesiyle itiraz ediyor. Seçim sonuçları, İsveç'in NATO sürecini ve Türkiye ile ilişkilerini etkileyebilir. Yeni hükümetin PKK/YPG konusundaki tutumu, Türkiye'nin onayı için belirleyici olacak. Ayrıca İsveç'in AB içindeki göç politikaları, Türkiye'nin AB ile ilişkilerini dolaylı olarak etkileyebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İsveç seçimleri, Türkiye'nin NATO genişlemesi ve AB ilişkileri açısından önemli sonuçlar doğurabilir. Türkiye, İsveç'in NATO üyeliğini, terör örgütlerine verdiği destek nedeniyle askıya almış durumda. Seçim sonrası İsveç'te aşırı sağın güçlenmesi, göçmen karşıtı politikalarıyla Türkiye'nin Avrupa'daki algısını etkileyebilir. Ayrıca İsveç'in PKK/YPG'ye yönelik tutumu, Türkiye'nin güvenlik çıkarları için kritik. Yeni hükümetin bu konuda atacağı adımlar, Türkiye-İsveç ilişkilerinin seyrini belirleyecek. Ekonomik olarak ise İsveç, Türkiye'nin AB ile ticaretinde önemli bir ortak; siyasi istikrarsızlık ticari ilişkileri etkileyebilir.
