İsrail işgali altındaki Batı Şeria'da, Ramallah'ın doğusunda bulunan Burqa köyünde, İsrail askerlerinin koruması altındaki düzinelerce İsrailli yerleşimci, Cuma günü Filistinli çiftçilere ait yaklaşık 1 hektar (10 dönüm) zeytin arazisini ateşe verdi. Olay, bölgede yıllardır süren işgal ve yerleşimci şiddetinin son örneği olarak kayıtlara geçti. Burqa Köy Konseyi Başkanı Salih Kanan, Anadolu Ajansı'na yaptığı açıklamada, aralarında silahlı kişilerin de bulunduğu İsrailli grupların, köyün doğusundaki Şeyh Salih ve El-Kasra bölgelerindeki zeytin ağaçlarını ateşe vermek için toplandığını söyledi. Saldırıda birçok zeytin ağacı tamamen yanarken, çiftçilerin yıllık gelirlerinin önemli bir kısmını kaybettiği belirtiliyor.
Gelişmenin arka planı
Kanan, İsrailli yerleşimcilerin İsrail ordusunun yoğun koruması altında hareket ettiğini vurguladı. Köylüler, söz konusu arazinin yıllardır Filistinli aileler tarafından işlendiğini ve geçim kaynağı olduğunu ifade ediyor. Ateşe verilen alan, Ramallah'ın yaklaşık 15 kilometre kuzeydoğusunda, Batı Şeria'nın beta noktası olarak adlandırılan bölgesinde yer alıyor. İsrail sivil idaresi konuyla ilgili henüz bir açıklama yapmazken, yerleşimci grupların sık sık Filistin tarım alanlarına saldırdığı biliniyor. Birleşmiş Milletler verilerine göre, 2023 yılı boyunca İsrail yerleşimcilerinin Filistinlilere ait arazilere yönelik saldırı sayısı 500'ü aşmış durumda. Bu saldırılar, çoğunlukla zeytin hasadı döneminde yoğunlaşıyor ve çiftçilerin geçim kaynaklarını hedef alıyor.
İsrail insan hakları örgütü Yesh Din, yerleşimci şiddetinin sistematik olduğuna ve İsrail ordusunun bu saldırılara göz yumduğuna dikkat çekiyor. Rapora göre, saldırıların yüzde 90'ından fazlasında İsrail güvenlik güçleri müdahale etmiyor veya saldırganları koruyor. Burqa köyündeki son olay, bu örüntünün bir parçası olarak değerlendiriliyor. Köy sakinleri, zeytin ağaçlarının yeniden büyümesinin yıllar alacağını ve bu süreçte aile gelirlerinin ciddi şekilde azalacağını belirtiyor. Filistin Tarım Bakanlığı da bölgeye ekipler göndererek hasar tespiti yapacağını duyurdu.
Bölgesel ve küresel boyut
Batı Şeria'daki yerleşimci şiddeti, uluslararası toplumun defalarca kınadığı bir konu olmasına rağmen İsrail hükümeti tarafından etkili bir şekilde engellenmiyor. ABD, AB ve BM, yerleşimci saldırılarını kınasa da somut adımlar atılmıyor. Bu durum, Filistin yönetiminin uluslararası alandaki meşruiyetini zayıflatırken, iki devletli çözüm vizyonuna da darbe vuruyor. Zeytin ağaçları, Filistin ekonomisi ve kültürü için sembolik bir öneme sahip. Ateşe verilen araziler, sadece ekonomik bir kayıp değil, aynı zamanda Filistinlilerin toprakla bağlarını koparmaya yönelik bir girişim olarak yorumlanıyor. Bölgede 1967'den bu yana süren işgal, uluslararası hukuka göre yasa dışı kabul ediliyor. Ancak İsrail'in yerleşimci politikaları ve askeri koruma uygulamaları devam ediyor. Son olay, Gazze'deki savaşın gölgesinde gerçekleşirken, Batı Şeria'daki gerilimin de tırmanma riskini artırıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Filistin davasını uzun süredir destekleyen ve İsrail'in işgal politikalarını eleştiren bir ülke. Bu olay, Türkiye'nin Birleşmiş Milletler ve diğer uluslararası platformlarda İsrail'e yönelik eleştirilerini güçlendirebilir. Özellikle zeytin ağaçlarının hedef alınması, ekonomik olduğu kadar kültürel bir saldırı olarak da değerlendirileceğinden, Türkiye'nin kamu diplomasisinde kullanılabilecek bir argüman sunuyor. Ayrıca, bölgedeki istikrarsızlık, Orta Doğu'daki Türk çıkarlarını da etkileyebilir. Türkiye, Filistin yönetimiyle yakın ilişkilerini sürdürürken, insani yardım ve diplomatik destek gibi alanlarda daha aktif bir rol üstlenebilir. Bu tür olaylar, Türk dış politikasının Filistin meselesine verdiği önemi yeniden hatırlatıyor.
