ABD Temsilciler Meclisi üyesi Ro Khanna (Demokrat-Kaliforniya), Batı Şeria ziyareti sırasında silahlı İsrailli yerleşimciler tarafından alıkonuldu. The Intercept'e verdiği röportajda yaşadığı korkuyu anlatan Khanna, bölgeyi ziyaret eden herkesin 'bunun apartheid olduğu sonucuna varacağını' söyledi. Khanna, yasadışı yerleşim karakollarının derhal yıkılması gerektiğini belirterek, ABD yönetimine İsrail üzerinde baskı kurma çağrısı yaptı. Olay, Batı Şeria'nın işgal altındaki topraklarında tırmanan gerilimin bir yansıması olarak değerlendiriliyor.
Alıkoyma Olayının Detayları
Ro Khanna, beraberindeki heyetle birlikte Batı Şeria'da bir Filistin köyünü ziyaret ederken, yasadışı bir İsrail yerleşim karakolunun yakınından geçtikleri sırada silahlı yerleşimciler tarafından durduruldu. Khanna, yerleşimcilerin kendilerine 'burada ne işiniz var' diye bağırdıklarını ve araçlarını terk etmelerini istediklerini anlattı. Yaklaşık 20 dakika süren gergin bekleyişin ardından İsrail askerlerinin olay yerine gelmesiyle serbest bırakıldıklarını belirten Khanna, 'O an gerçek bir korku hissettim. Silahlı kişilerin ne yapacağını bilemezsiniz' dedi.
Khanna'nın Apartheid Suçlaması ve Yerleşim Politikası
Khanna, röportajında Batı Şeria'daki durumu 'apartheid' olarak nitelendirdi. 'Filistinlilerin kendi topraklarında maruz kaldığı ayrımcılık sistemi, Güney Afrika'daki apartheid rejimini hatırlatıyor' diyen Khanna, İsrail'in yerleşim politikasının uluslararası hukuku ihlal ettiğini vurguladı. Khanna, ABD'nin İsrail'e askeri yardımını koşullandırması gerektiğini savunarak, 'Yerleşim faaliyetlerini durdurmayan bir ülkeye sınırsız askeri yardım yapmak kabul edilemez' ifadelerini kullandı. Khanna, özellikle yasadışı karakolların (outpost) yıkılması için İsrail hükümetine baskı yapılması çağrısında bulundu. İsrail yasalarına göre bile izinsiz olan bu karakollar, uluslararası hukukta tamamen yasa dışı kabul ediliyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Khanna'nın alıkonulması, ABD-İsrail ilişkilerinde hassas bir döneme denk geldi. Biden yönetimi, İsrail'in Batı Şeria'daki yerleşim genişletme politikalarına karşı artan uluslararası eleştirilere rağmen, geleneksel tutumunu sürdürüyor. Ancak Khanna gibi ilerici Demokratların sesi yükseldikçe, ABD iç siyasetinde İsrail politikasına yönelik sorgulamalar artıyor. Avrupa Birliği ve Birleşmiş Milletler de yerleşimleri 'uluslararası hukukun ciddi ihlali' olarak nitelendiriyor. Khanna'nın yaşadığı olay, Batı Şeria'daki yerleşimci şiddetinin sadece Filistinlileri değil, uluslararası ziyaretçileri de hedef alabildiğini gösteriyor. Bu durum, İsrail'in uluslararası alandaki itibarını daha da zedeleyebilir ve iki devletli çözüm hedefini daha da uzaklaştırabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Filistin davasına verdiği tarihsel destek ve İsrail'in yerleşim politikalarına yönelik eleştirel duruşuyla biliniyor. Khanna'nın apartheid suçlaması ve yasadışı karakolların yıkılması talebi, Türkiye'nin BM ve İİT gibi platformlarda defalarca dile getirdiği argümanlarla örtüşüyor. Bu tür olayların uluslararası kamuoyunda yankı bulması, Türkiye'nin Filistin konusundaki pozisyonunu güçlendirebilir. Ayrıca, ABD'de İsrail politikasına yönelik artan iç sorgulamalar, Türkiye-ABD ilişkilerinde Filistin meselesinin daha fazla gündeme gelmesine yol açabilir. Türkiye, bu gelişmeyi kendi dış politika hedefleri doğrultusunda kullanarak, bölgede adil bir barış sürecinin önemini vurgulayabilir.
