ABD Temsilciler Meclisi üyesi Demokrat Partili Ro Khanna, işgal altındaki Batı Şeria'da bir dizi ziyaret gerçekleştirdiği sırada, silahlı İsrailli yerleşimciler tarafından alıkonulduğunu bildirdi. Khanna, olay sırasında İsrail Savunma Kuvvetleri'nin (IDF) müdahale etmeyi reddettiğini ve yerleşimcilerin ABD yapımı silahlar taşıdığını belirtti. Kongre üyesinin iddiasına göre, El-Halil yakınlarındaki bir Filistin köyünde insani durumu incelemek üzere bulunduğu sırada, bir grup yerleşimci tarafından durduruldu ve kimlik kontrolü yapıldı. Khanna'nın diplomatik dokunulmazlığına rağmen, yerleşimcilerin onu bir süre alıkoyduğu ve bölgeden ayrılmasını engellediği ifade ediliyor.
Olayın Arka Planı ve İsrail-Filistin Gerilimi
Ro Khanna, uzun süredir Filistin haklarını savunan ve İsrail'in işgal politikalarını eleştiren bir isim olarak biliniyor. Kongre üyesi, Batı Şeria ziyareti sırasında Filistinli çiftçilerle bir araya gelmiş ve yerleşimcilerin topraklarına el koymasına karşı direnişlerini desteklemişti. Khanna'nın alıkonulması, uluslararası toplumda büyük yankı uyandırdı. Birleşmiş Milletler ve Avrupa Birliği'nden yapılan açıklamalarda, olay kınanırken, İsrail hükümeti henüz resmi bir yanıt vermedi. Öte yandan, İsrail ordusu sözcüsü, olayla ilgili bilgi sahibi olmadıklarını ve konunun araştırıldığını duyurdu. Batı Şeria'da yerleşimci şiddeti, son aylarda önemli ölçüde artmış durumda. Birleşmiş Milletler verilerine göre, 2023 yılında yerleşimciler tarafından Filistinlilere yönelik 500'den fazla saldırı düzenlendi. ABD Dışişleri Bakanlığı, konuya ilişkin henüz kapsamlı bir açıklama yapmazken, bazı senatörler İsrail'e yapılan askeri yardımın gözden geçirilmesi çağrısında bulundu.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Khanna'nın alıkonulması, sadece ABD-İsrail ilişkileri açısından değil, bölgesel dengeler açısından da kritik bir dönemeç olarak değerlendiriliyor. Olay, İsrail'in Batı Şeria'daki işgal politikasının ve yerleşimci şiddetinin ne kadar derin bir boyuta ulaştığını gösteriyor. Özellikle ABD yapımı silahların yerleşimciler tarafından kullanılması, Washington'ın bölgedeki tutumunu daha da tartışmalı hale getiriyor. Birçok analist, bu olayın ABD Kongresi'nde İsrail'e yönelik eleştirileri artırabileceğini ve iki ülke arasındaki stratejik ortaklığı zorlayabileceğini düşünüyor. Ayrıca, Batı Şeria'da artan şiddet, Filistin Yönetimi'nin zaten kırılgan olan otoritesini daha da sarsıyor. Bölgede tırmanan gerilim, Gazze Şeridi'nde devam eden çatışmalarla birlikte, Ortadoğu'da yeni bir kriz dalgasını tetikleyebilir. Özellikle Ramazan ayının yaklaşmasıyla birlikte, Kudüs ve Batı Şeria'da daha fazla çatışma yaşanmasından endişe ediliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin uzun süredir Filistin davasına verdiği destek çerçevesinde önem taşıyor. Türkiye, Batı Şeria'daki İsrail yerleşimlerini ve yerleşimci şiddetini her düzeyde kınamaktadır. Khanna'nın alıkonulması, uluslararası hukuka aykırı bu uygulamaların bir ABD kongre üyesinin bile başına gelebileceğini göstermesi açısından dikkat çekicidir. Türk Dışişleri Bakanlığı'nın olayı kınaması ve bölgede tansiyonun düşürülmesi çağrısında bulunması beklenebilir. Ayrıca, ABD'de İsrail'e yönelik artan eleştiriler, Türkiye'nin Filistin konusundaki pozisyonunu güçlendirebilir. Ancak, Türkiye'nin İsrail ile son dönemde normalleşme adımları attığı göz önüne alındığında, bu olayın ikili ilişkileri olumsuz etkilememesi için Ankara'nın dengeli bir tutum izlemesi muhtemeldir.
