İsrail güçlerinin korumasındaki yüzlerce Yahudi yerleşimci, Çarşamba günü erken saatlerde işgal altındaki Batı Şeria'nın Hebron kentinde bulunan Eski Şehir bölgesine baskın düzenledi. Görgü tanıklarının aktardığına göre, yerleşimciler İsrail askerlerinin sağladığı güvenlik kalkanı altında Filistinlilere ait ev ve iş yerlerine saldırdı, mülklere zarar verdi. Olayda bazı Filistinlilerin yaralandığı bildirilirken, İsrail ordusu konuyla ilgili henüz resmi bir açıklama yapmadı. Baskının, Yahudi bayramı Purim kutlamaları sırasında gerçekleşmesi dikkat çekti.
Gelişmenin arka planı
Hebron, Batı Şeria'nın en büyük kentlerinden biri olup, üç semavi din için de kutsal kabul edilen El-Halil Camii'ne ev sahipliği yapıyor. Kentte yaklaşık 200 bin Filistinli yaşarken, birkaç yüz Yahudi yerleşimci İsrail ordusunun yoğun koruması altında Eski Şehir'e yakın noktalarda ikamet ediyor. Birleşmiş Milletler verilerine göre, Hebron'da yerleşimci şiddeti son yıllarda belirgin şekilde arttı. İsrail insan hakları örgütü B'Tselem, 2023 yılında Batı Şeria genelinde yerleşimcilerin karıştığı 1.000'den fazla şiddet olayı kaydetti. Uluslararası hukuka göre yasa dışı kabul edilen Yahudi yerleşim birimleri, Filistin topraklarının parçalanmasına ve iki devletli çözümün imkânsız hale gelmesine yol açıyor.
Baskının ardından Filistin yönetiminden yapılan açıklamada, İsrail'in bu tür eylemlerinin bölgede yeni bir şiddet sarmalına neden olabileceği uyarısı yapıldı. Filistin Dışişleri Bakanlığı, uluslararası toplumu İsrail'e baskı yapmaya çağırdı. Hamas ise yaptığı yazılı açıklamada, yerleşimci saldırılarına karşı koyma hakkını saklı tuttuklarını duyurdu. Bu gelişmeler, İsrail-Filistin çatışmasında tansiyonun yeniden yükseldiğine işaret ediyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Hebron'daki yerleşimci baskını, sadece Filistin-İsrail ilişkilerini değil, tüm Ortadoğu dengelerini etkileme potansiyeline sahip. Birleşmiş Milletler, Avrupa Birliği ve ABD defalarca yerleşim birimlerinin genişletilmesini ve yerleşimci şiddetini kınamış olsa da, somut adımlar atılmadı. ABD yönetimi, İsrail'in güvenlik kaygılarını anladıklarını belirtmekle birlikte, yerleşimci saldırılarının kabul edilemez olduğunu ifade ediyor. Ancak Washington'ın İsrail'e yönelik askeri ve diplomatik desteği sürüyor. Öte yandan Suudi Arabistan, Mısır ve Ürdün gibi bölgesel aktörler, İsrail-Filistin çatışmasının çözülmemesinin bölge istikrarına tehdit oluşturduğunu vurguluyor. İsrail'in aşırı sağcı koalisyon hükümetinin izlediği politika, Arap dünyası ile normalleşme sürecini de sekteye uğratabilir. Özellikle İbrahim Anlaşmaları çerçevesinde İsrail ile ilişkilerini normalleştiren Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn gibi ülkeler, Filistin meselesindeki duyarlılık nedeniyle iç kamuoylarında baskı altında kalabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Filistin davasına verdiği tarihsel destekle biliniyor ve İsrail'in yerleşimci politikalarını sürekli eleştiriyor. Hebron'daki bu baskın, Türk hükümetinin sert tepki vermesine neden olabilir. Türkiye, İsrail ile son dönemde normalleşme adımları atmış olsa da, Filistin topraklarındaki ihlaller Ankara'nın politikasını zorlaştırabilir. Ayrıca, bölgedeki gerginlik Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki enerji çıkarlarını ve bölgesel nüfuz mücadelesini dolaylı olarak etkileyebilir. Türkiye, uluslararası platformlarda Filistin'i savunarak İslam dünyasında ve Arap kamuoyunda prestij kazanmayı hedefliyor. Ancak bu tür olaylar, Türkiye'nin İsrail ile ilişkilerini yeniden germe riski taşıyor. Sonuç olarak, Hebron'daki gelişme, Türkiye'nin dış politikasında Filistin dosyasının önceliğini koruduğunu bir kez daha gösteriyor.
