İsrail Maliye Bakanı Bezalel Smotrich, Çarşamba günü yaptığı açıklamada, İsrail'in Gazze Şeridi üzerinde 'yüzde 100' kontrol sağlamayı hedeflediğini ve bu politikadan asla taviz vermeyeceklerini söyledi. Smotrich'in bu çıkışı, uluslararası toplumun ateşkes çağrıları yaptığı bir dönemde geldi. Bakan, Gazze'nin güneyindeki Refah bölgesinde devam eden askeri operasyonlara atıfta bulunarak, 'Hedefimiz net: Tam güvenlik kontrolü. Ne bir metre, ne bir adım geri adım atmayacağız' ifadelerini kullandı.
Gelişmenin Arka Planı
Smotrich'in bu sözleri, İsrail ile Hamas arasındaki çatışmaların yedinci ayına girdiği bir döneme denk geldi. İsrail ordusu, Ekim 2023'ten bu yana Gazze'de kara operasyonları düzenliyor. Refah'a yönelik saldırılar, uluslararası kamuoyunda büyük tepki çekerken, Mısır ve Katar arabuluculuğunda yürütülen ateşkes müzakereleri henüz sonuç vermedi. Smotrich'in partisi Dini Siyonizm, Başbakan Binyamin Netanyahu koalisyonunun en sağcı kanadını oluşturuyor. Bakan daha önce de 'Gazze'nin yeniden yerleşimi' gibi tartışmalı fikirler dile getirmişti.
Uluslararası toplum, iki devletli çözümü savunurken, Smotrich'in bu açıklaması barış sürecine darbe vurdu. Birleşmiş Milletler, Gazze'de insani durumun 'felaket boyutunda' olduğunu ve acil ateşkes gerektiğini vurguluyor. Smotrich ise 'terörle müzakere olmaz' diyerek tavrını sertleştiriyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Smotrich'in sözleri, İsrail'in uluslararası alandaki yalnızlığını derinleştiriyor. Avrupa Birliği ve ABD, İsrail'e Refah operasyonunu durdurması çağrısı yaparken, Rusya ve Çin de BM'deki oylamalarda İsrail aleyhine tavır alıyor. Suudi Arabistan gibi bölgesel aktörler de Filistin devleti kurulmadan normalleşme olmayacağını yineliyor. Öte yandan, İran destekli grupların Lübnan ve Yemen'de İsrail'e yönelik saldırıları sürüyor. Bölgesel savaş riski, tüm aktörler için endişe kaynağı.
Smotrich'in 'yüzde 100 kontrol' hedefi, İsrail içinde dahi eleştirilere yol açtı. Merkez sol partiler, bu söylemin ülkeyi uluslararası yaptırımlara ve diplomatik izolasyona sürükleyeceğini savunuyor. Netanyahu hükümeti ise koalisyonun sağ kanadına bağımlı olduğu için bu sert söylemi yumuşatmakta zorlanıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Gazze'de sivillerin hedef alınmasını sert şekilde eleştiren ülkelerin başında geliyor. Smotrich'in bu açıklaması, Ankara'nın İsrail'e yönelik tepkisini daha da artıracaktır. Türkiye, Hamas ile siyasi kanadı arasında arabuluculuk yaparken, İsrail'in tam kontrol hedefi bu çabaları baltalıyor. Ayrıca, Doğu Akdeniz'de enerji işbirliği ve bölgesel güvenlik dengeleri göz önüne alındığında, İsrail'in bu tutumu Türkiye'nin bölgesel politikalarını olumsuz etkileyebilir. Ankara'nın, uluslararası platformlarda İsrail'e yönelik baskıyı artırması ve Filistin devleti vizyonunu daha güçlü vurgulaması beklenebilir.
