İsrail’in Gazze Şeridi’nde esir aldığı Filistinlilere yönelik işkence iddiaları, yayınlanan bir fotoğrafın ardından yeniden alevlendi. Fotoğrafta, gözleri bağlı, sadece iç çamaşırıyla, yüzüstü bir yatakta bağlanmış bir adam görülüyor. İsrail ordusu, fotoğrafın gerçek olduğunu kabul ederken, söz konusu kişinin kimliğine ilişkin resmi bir açıklama yapmadı. Ancak iki Gazze’li anne, aynı fotoğraftaki kişinin kendi oğulları olduğunu iddia ediyor. Fotoğraf, 7 Ekim 2023 sonrası İsrail’in Gazze’ye yönelik askeri operasyonları sırasında çekildiği belirtilen görüntüler arasında yer alıyor.
Gelişmenin arka planı: Fotoğraf ve iddialar
Reuters haber ajansı tarafından 4 Temmuz 2024’te yayınlanan habere göre, fotoğraftaki kişi Gazze’nin kuzeyindeki Cibaliye Mülteci Kampı’nda yaşayan 36 yaşındaki Muhammed Salih el-Hac olarak tanımlandı. El-Hac’ın annesi Merve, fotoğrafta gözleri bağlı olmasına rağmen oğlunun fiziksel özelliklerini tanıdığını söyledi. Ancak aynı fotoğrafın Gazze’nin güneyindeki Refah bölgesinde yaşayan bir başka anne, Fatma Şerif tarafından da kendi oğlu Ahmed el-Şerif’e ait olduğu iddia edildi. Her iki kadın da, oğullarının İsrail askerleri tarafından evlerinden alındığını ve bir daha haber alamadıklarını belirtti.
İsrail ordusu, fotoğrafın geçtiğimiz aylarda Gazze’de düzenlenen bir operasyon sırasında çekildiğini doğrularken, mahkumun kimliği veya işkence iddialarıyla ilgili herhangi bir yorum yapmadı. İnsan hakları örgütleri, İsrail’in gözaltına alınan Filistinlilere sistematik olarak kötü muamele uyguladığını belirtiyor. Birleşmiş Milletler Yakın Doğu’daki Filistin Mültecilerine Yardım ve Bayındırlık Ajansı (UNRWA) ise, savaşın başlangıcından bu yana binlerce Gazzeli’nin gözaltına alındığını ve birçoğunun akıbetinin bilinmediğini açıkladı.
Bölgesel ve küresel boyut
Olay, uluslararası toplumda İsrail’in savaş hukuku ve insan hakları ihlallerine ilişkin eleştirileri yeniden gündeme getirdi. Avrupa Birliği ve Birleşmiş Milletler, fotoğraftaki görüntülerin bağımsız bir soruşturmayla incelenmesi çağrısında bulundu. ABD Dışişleri Bakanlığı ise konuyla ilgili endişelerini dile getirirken, İsrail’in kendi soruşturmasını yürütmesi gerektiğini vurguladı. Bölgesel olarak, Ortadoğu’daki gerilim tırmanırken, Mısır ve Katar arabuluculuğunda devam eden ateşkes müzakereleri de bu tür ihlal iddialarıyla daha karmaşık hale geliyor.
İsrail, Gazze’deki operasyonları sırasında 7 Ekim 2023’teki Hamas saldırısına misilleme olarak 30 bini aşkın Filistinliyi öldürdüğünü kabul ediyor. Ancak sivil ölümlerin yanı sıra işkence ve keyfi gözaltı iddiaları, İsrail’in uluslararası alandaki meşruiyetini daha da sorgulanır hale getiriyor. Bu fotoğraf, savaşın sadece bombalarla değil, aynı zamanda gözaltı merkezlerindeki insanlık dışı muameleyle de sürdüğünü gösteriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, 7 Ekim’den bu yana İsrail’in Gazze’ye yönelik saldırılarını en sert eleştiren ülkelerden biri. Cumhurbaşkanı Erdoğan, İsrail’i “soykırım” yapmakla suçlamış ve Uluslararası Adalet Divanı’nda Güney Afrika’nın açtığı davaya destek vermişti. Bu fotoğraf, Türkiye’nin Gazze’de insan hakları ihlallerine karşı yürüttüğü diplomatik kampanyayı güçlendirebilir. Ayrıca Türkiye, Filistinli mültecilere ev sahipliği yapan ülkeler arasında olmasa da, İsrail’in gözaltındaki Filistinlilere yönelik muamelesi, kamuoyunda tepki çekmeye devam ediyor. Türkiye’nin, İsrail’i uluslararası hukuka uymaya zorlamak için BM ve İİT gibi platformlarda daha aktif rol alması beklenebilir.
