İsrail, yıllardır sürdürdüğü işgal ve yerleşim politikalarıyla, kendi güvenliğini tehdit eden bir direniş dalgasını besliyor. Uzmanlar, Tel Aviv yönetiminin, Filistin topraklarındaki askeri varlığını ve yerleşimci faaliyetlerini artırdıkça, bölgedeki gerilimin de tırmandığını vurguluyor. Bu durum, İsrail'in kendi yarattığı bir kısır döngüye hapsolmasına yol açıyor.
İşgalin yarattığı kısır döngü
İsrail'in 1967'den bu yana sürdürdüğü işgal, Filistin halkının temel haklarını gasp ederken, direniş hareketlerinin de meşruiyet zeminini güçlendiriyor. İşgal altındaki Batı Şeria'da yerleşim yerlerinin genişletilmesi, Kudüs'ün statüsünün değiştirilmesi ve Gazze'ye uygulanan abluka, Filistinliler arasında derin bir umutsuzluk ve öfke yaratıyor. Bu atmosfer, silahlı direnişi de içeren farklı direniş biçimlerinin halk nezdinde destek bulmasına neden oluyor.
Uluslararası toplumun defalarca kınadığı İsrail'in yerleşim politikaları, Birleşmiş Milletler kararlarına açıkça aykırılık teşkil ediyor. Ancak İsrail, özellikle ABD'nin desteğiyle bu kararları uygulamaktan kaçınıyor. Bu durum, Filistinlilerin gözünde uluslararası hukukun ve diplomasinin işlevsizliğini pekiştiriyor ve direnişi tek çıkar yol olarak görmelerine yol açıyor.
Uzmanlar, İsrail'in güvenlik kaygılarıyla meşrulaştırdığı bu politikaların, aslında uzun vadede güvenliğini daha da zayıflattığını belirtiyor. Her yeni yerleşim birimi, her yeni askeri operasyon, direnişin motivasyonunu artırıyor ve bölgedeki şiddet sarmalını derinleştiriyor. Bu kısır döngü, hem İsrailliler hem de Filistinliler için sürdürülebilir bir gelecek öngörüsünü giderek imkansızlaştırıyor.
Bölgesel ve küresel boyut
İsrail-Filistin çatışması, sadece iki taraf arasındaki bir sorun olmaktan çıkmış, bölgesel ve küresel güç mücadelelerinin de merkezine oturmuştur. İran'ın Filistin davasına verdiği destek, Arap ülkelerinin İsrail'le normalleşme adımları ve ABD'nin bölgedeki askeri varlığı, çatışmanın boyutunu daha da karmaşık hale getiriyor. Son dönemde İsrail'in bazı Arap ülkeleriyle imzaladığı normalleşme anlaşmaları, Filistin yönetimini zayıflatırken, direniş gruplarını daha radikal bir çizgiye itiyor.
Küresel ölçekte ise, İsrail'in işgal politikaları Batılı ülkelerde artan bir şekilde eleştiriliyor. Özellikle genç nesiller, İsrail'in apartheid rejimi olarak nitelendirildiği bir söylemi benimsiyor. Bu durum, Batı hükümetlerinin İsrail'e yönelik geleneksel destek politikalarını sorgulamalarına yol açarken, İsrail'in diplomatik izolasyonu riskini artırıyor.
Ancak İsrail, başta ABD olmak üzere güçlü müttefiklerinin desteğiyle bu eleştirilere karşı koyabiliyor. ABD'nin veto yetkisi, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nde İsrail aleyhine alınacak kararları engelliyor. Bu durum, uluslararası toplumun İsrail'i hesap vermeye zorlama kapasitesini sınırlıyor ve krizin çözümüne yönelik diplomatik girişimlerin önünü kesiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Filistin davasına verdiği tarihsel destek ve bölgesel aktör kimliğiyle bu çatışmanın yakın takipçisi. Ankara, İsrail'in işgal politikalarını ve Kudüs'ün statüsünü değiştirme girişimlerini sert dille kınarken, Filistinlilerin meşru haklarını savunmaya devam ediyor. Türkiye'nin bu tutumu, hem iç kamuoyunda hem de İslam dünyasında geniş bir kabul görüyor. Ancak Türkiye'nin bölgesel nüfuzunu artırma çabaları ve enerji alanındaki iş birliği projeleri, İsrail'le ilişkilerini dengelemeyi gerektiriyor. Bu nedenle Ankara, Filistin davasına desteğini sürdürürken, bölgesel istikrarı gözeten pragmatik bir dış politika izliyor. Bu gelişmeler, Türkiye'nin Orta Doğu'daki konumunu ve küresel bir güç olma hedefini doğrudan etkileyebilecek bir nitelik taşıyor.
