İsrail, Birleşik Krallık'ın Gazze'deki savaş nedeniyle uygulamayı değerlendirdiği yaptırımlara misilleme yapacağını duyurdu. İsrail Dışişleri Bakanı, İngiliz mevkidaşına iletilen mesajda, bu tür bir adımın iki ülke arasındaki ilişkileri ciddi şekilde etkileyeceğini ve gerekli karşılığın verileceğini belirtti. Karar, İngiltere'nin bazı İsrailli yetkililere yönelik seyahat kısıtlamaları ve varlık dondurma önlemlerini görüştüğü yönündeki haberlere tepki olarak geldi.
Gelişmenin Arka Planı
İngiltere hükümeti, uluslararası hukuk ihlalleri ve insan hakları endişeleri nedeniyle İsrail'e yönelik yaptırımları masaya yatırdı. Özellikle Batı Şeria'daki yasa dışı yerleşimlerde şiddet olaylarına karıştığı iddia edilen kişilere ve Gazze'deki askeri operasyonları yürüten birimlere yönelik önlemler üzerinde duruluyor. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, bu tür girişimleri 'iki yüzlülük' olarak nitelendirdi ve İngiltere'nin kendi insan hakları sicilini gözden geçirmesi gerektiğini savundu. Dışişleri Bakanı Israel Katz ise Twitter üzerinden yaptığı açıklamada, 'Hiçbir yaptırım bizi güvenliğimizden ödün vermeye zorlayamaz' dedi. İngiltere Dışişleri Bakanı David Cameron'ın yakın zamanda İsrail'e yaptığı ziyarette bu konuların ele alındığı, ancak henüz resmi bir karar alınmadığı bildiriliyor. İngiliz hükümetinden yapılan açıklamada, 'İsrail ile dostane ilişkilerimizi sürdürürken, uluslararası hukuka saygıyı da destekliyoruz' ifadeleri kullanıldı.
Bölgesel ve Küresel Boyut
İngiltere'nin olası yaptırımları, Avrupa Birliği ve diğer Batılı ülkelerin de benzer önlemler almasının önünü açabilir. Bu, İsrail'in uluslararası alanda daha da yalnızlaşmasına yol açabilir. ABD'nin ise İngiltere'yi bu konuda desteklemediği, ancak İsrail'i insan hakları ihlallerini soruşturmaya teşvik ettiği biliniyor. Bu gelişme, Orta Doğu'daki dengeleri değiştirebilir; özellikle Filistin yönetimi ve Arap ülkeleri, İsrail'e yönelik uluslararası baskının artmasından memnuniyet duyacaktır. Öte yandan, İsrail yaptırımlara karşı lobi faaliyetlerini artırarak, İngiltere'deki Yahudi toplumu ve muhafazakar çevreler üzerinden baskı oluşturmaya çalışacaktır. İngiltere'deki bazı siyasetçiler, hükümetin İsrail'e yönelik politikasını eleştirerek, bu adımın iki ülke arasındaki ticari ve istihbarat işbirliğini zedeleyeceğini savunuyor. Ayrıca, İngiltere'nin eski başbakanı Boris Johnson'ın da aralarında bulunduğu bazı muhafazakar isimler, İsrail ile dayanışma çağrısında bulundu.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İngiltere'nin İsrail'e yönelik olası yaptırımları, Türkiye açısından Filistin davasına destek bağlamında olumlu bir gelişme olarak görülebilir. Türkiye, daha önce de İsrail'in Gazze'deki operasyonlarını ve Batı Şeria'daki yerleşim politikalarını şiddetle kınamış, uluslararası toplumu önlem almaya çağırmıştı. Bu adım, Ankara'nın savunduğu 'İsrail'in uluslararası hukuk önünde hesap vermesi' ilkesine uygun. Ancak Türkiye'nin İngiltere ile olan ikili ilişkilerinde ticaret ve savunma sanayi alanlarında önemli bağları bulunuyor; bu nedenle Ankara'nın, İngiltere'nin Orta Doğu politikalarında aktif bir rol üstlenmesi durumunda dengeleyici bir tutum izlemesi beklenir. Türkiye'nin, bölgede istikrarın sağlanması ve Filistin halkının haklarının korunması yönündeki çabaları, bu tür uluslararası girişimlerle örtüşse de, Ankara'nın kendi çıkar çatışmalarını da göz önünde bulundurarak hareket edeceği değerlendiriliyor.
