İsrailli yapay zeka araştırmacısı Dr. Maya Ackerman, Amerikan Yahudi Komitesi’nin (AJC) yıllık konferansında yaptığı konuşmada, İsrail yanlısı savunucuların “tüm dünyayı kontrol etmeye çalışmak” veya sosyal medyayı “yönetmek” yerine yapay zeka teknolojisini kontrol etmeye odaklanmaları gerektiğini söyledi. Ackerman, bu teknolojiyi geliştiren şirketlere doğrudan “teknik ve savunuculuk” odaklı bir yaklaşımla gidilmesi gerektiğini belirtti. Konuşma, AJC’nin dijital nefret söylemi ve antisemitizmle mücadele kapsamında teknoloji şirketlerine yönelik baskısının bir parçası olarak değerlendiriliyor.
Gelişmenin arka planı
Ackerman, Santa Clara Üniversitesi’nde bilgisayar bilimleri alanında yardımcı doçent ve İsrail’de doğup büyümüş bir araştırmacı. Konuşmasında, sosyal medya platformlarında İsrail karşıtı içeriklerin denetlenmesinin zorluklarına dikkat çekti. “Sosyal medyayı yönetmek sonsuz bir kovalamaca gibi” diyen Ackerman, bunun yerine yapay zeka modellerinin eğitim verileri ve algoritmaları üzerinde çalışılması gerektiğini ifade etti. AI şirketlerine doğrudan mühendislerle temasa geçerek “teknik düzeltmeler” önerilmesinin daha etkili olabileceğini savundu. AJC, bu yaklaşımı destekleyerek pro-İsrail grupları teknoloji şirketleriyle işbirliği yapmaya teşvik ediyor. Bu strateji, özellikle ChatGPT gibi büyük dil modellerinin İsrail’i hedef alan yanlı anlatılar üretmesini engellemeyi amaçlıyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Bu gelişme, küresel çapta yapay zekanın siyasi ve ideolojik amaçlarla kullanılmasına yönelik tartışmaları alevlendiriyor. Filistin yanlısı gruplar da benzer stratejiler benimseyerek AI modellerinin kendi perspektiflerini yansıtması için lobi faaliyeti yürütüyor. Teknoloji şirketleri ise tarafsızlık ve önyargı gibi hassas konularda baskı altında. Ackerman’ın önerisi, aslında AI şirketlerinin iç süreçlerine müdahale anlamına geliyor. Bu durum, ifade özgürlüğü ve teknolojinin tarafsızlığı gibi temel prensiplerle çelişiyor. Özellikle Orta Doğu’da devam eden çatışmalar, AI platformlarının Filistin-İsrail meselesinde taraflı içerik üretmesine neden oluyor. Bu durum, AI’nın demokratik süreçlere ve kamuoyuna etkisi konusunda kaygıları artırıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, hem yapay zeka geliştirme çalışmaları hem de Orta Doğu’daki siyasi duruşu nedeniyle bu gelişmeyi yakından takip etmeli. Türkiye’nin kendi ulusal AI stratejisi, yerli modellerin tarafsızlığını korumayı hedefliyor. Ancak küresel AI platformlarının Filistin-İsrail meselesinde taraflı içerik üretme potansiyeli, Türk dış politikasının ürettiği söylemle çelişebilir. Bu nedenle Ankara, AI şirketleriyle diyalog kurarak kendi perspektifini yansıtan mekanizmalar geliştirmelidir. Ayrıca, bu strateji benzer baskı gruplarının diğer coğrafyalarda da etkili olabileceğini gösteriyor; Türkiye’nin yapay zeka etik standartları konusunda uluslararası platformlarda aktif rol oynaması faydalı olacaktır.
