İsrail Hava Kuvvetleri, 14 Mart 2025 Cuma günü Lübnan'ın güneyindeki bir köye hava saldırısı düzenledi. Saldırı, İsrail ordusunun daha önce Hizbullah'ın kontrolündeki birçok bölgeyi 'yakın saldırı hedefi' ilan ederek sivil halkı uyarmasının ardından geldi. İran destekli Hizbullah grubu, ABD'nin arabuluculuğunda yapılan ateşkes çağrısını reddetti. Bu gelişme, İsrail ile Hizbullah arasında Ekim 2023'ten bu yana devam eden çatışmaların tırmanma riskini artırıyor.
Gelişmenin arka planı
İsrail ordusu, Cuma sabahı Lübnan'ın güneyindeki Kfar Kila köyüne iki hava saldırısı düzenlediğini açıkladı. Saldırılarda ölen ya da yaralanan olup olmadığına dair henüz resmi bir bilgi paylaşılmadı. İsrail, bu saldırıdan önce Lübnan'ın güneyindeki yaklaşık 20 bölgeyi 'hemen terk edilmesi gereken' alanlar olarak işaretlemişti. Uyarılar, Lübnan resmi haber ajansı NNA ve sosyal medya hesapları üzerinden yayınlandı.
Hizbullah ise, İsrail'in Gazze'deki operasyonlarına paralel olarak 8 Ekim 2023'te sınır ötesi saldırılara başlamıştı. O tarihten bu yana İsrail'in kuzeyindeki yerleşim yerlerine roket ve füzeler atan grup, İsrail ordusunun da karşı saldırılarına maruz kalıyor. Son aylarda çatışmalar, İsrail'in Lübnan'ın güneyinde daha derinlere operasyonlar düzenlemesiyle şiddetlendi.
ABD'nin özel temsilcisi Amos Hochstein, geçtiğimiz hafta bölgeyi ziyaret ederek iki taraf arasında geçici bir ateşkes için kulis yapmıştı. Ancak Hizbullah, 'Gazze'deki savaş sona ermeden' herhangi bir anlaşmaya yanaşmayacağını açıkladı. İran destekli grup, İsrail'in Gazze'deki saldırılarına son vermesini ve Gazze'ye insani yardımların önündeki engelleri kaldırmasını şart koşuyor.
Bölgesel veya küresel boyut
Bu son saldırı, İsrail ile Hizbullah arasındaki çatışmanın tırmanma eğilimini gösteriyor. Uzmanlar, tarafların tam ölçekli bir savaşa sürüklenme riskinin arttığı konusunda uyarıyor. İsrail, kuzey sınırında Hizbullah'ı püskürtmek için askeri varlığını artırırken, Hizbullah da daha gelişmiş füzelerle yanıt vermeye başladı. Bu durum, Lübnan'ın zaten kırılgan olan ekonomisini daha da derin bir krize sürükleyebilir. Ayrıca, İran'ın bölgedeki diğer vekil güçleri de çatışmalara dahil olma sinyali veriyor. Yemen'deki Husiler, Kızıldeniz'de İsrail bağlantılı gemilere saldırılar düzenlerken, Suriye'deki İran destekli milisler de İsrail hedeflerine yönelik saldırılarını artırmış durumda.
BM Lübnan Özel Koordinatörü Jeanine Hennis-Plasschaert, tarafları itidal çağrısında bulunarak 'Felaket senaryosunun eşiğinde olduğumuzu unutmamalıyız' dedi. ABD yönetimi ise ateşkesin sağlanması için diplomatik çabalarını yoğunlaştırdığını ancak şu ana kadar Hizbullah'ın şartları nedeniyle ilerleme kaydedemediğini belirtiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İsrail-Hizbullah çatışmasının tırmanması, Türkiye'nin güney sınırlarındaki istikrarı doğrudan etkileyebilir. Çatışmaların Suriye'ye sıçraması halinde Türkiye, yeni bir göç dalgası ve güvenlik tehdidiyle karşı karşıya kalabilir. Ayrıca, Türkiye'nin bölgedeki enerji projeleri ve ticaret yolları da riske girebilir. Ankara, hem İsrail hem de Hizbullah'la iletişim kanallarını açık tutarak çatışmanın yayılmasını önlemeye çalışsa da, tarafların pozisyonlarını yumuşatmaması diplomatik çabaları zorlaştırıyor. Türkiye'nin savunma harcamalarını artırma ve sınır güvenliğini güçlendirme ihtiyacı da bu gelişmelerle birlikte daha belirgin hale geliyor.
