Slovenya, 19 Şubat 2025 Çarşamba günü, İsrailli özel havayolu şirketi Israir tarafından kiralanan bir uçağın ülke topraklarına inişine izin vermedi. İsrail kamu yayıncısı KAN'ın haberine göre, Slovenya makamları gerekli izinlerin bulunmadığı gerekçesiyle iniş talebini reddetti. Hırvat şirketi Trade Air tarafından işletilen ve Israir adına sefer yapan uçak, rotasını değiştirerek Hırvatistan'a yöneldi. Olay, iki ülke arasında son dönemde artan diplomatik gerilimin yeni bir yansıması olarak yorumlandı.
Gelişmenin Arka Planı
Slovenya'nın bu kararı, İsrail ile ilişkilerde son aylarda yaşanan gerginliklerin bir devamı niteliğinde. Geçtiğimiz yıl, Slovenya'nın Filistin devletini tanıması ve İsrail'in Gazze politikalarına yönelik eleştirileri iki ülke arasında diplomatik krize yol açmıştı. Slovenya Dışişleri Bakanlığı, uçağın inişine izin verilmemesinin teknik bir konu olduğunu ve gerekli belgelerin eksikliğinden kaynaklandığını savunurken, İsrail tarafı bu açıklamayı tatmin edici bulmadı.
İsrail medyasına göre, uçak muhtemelen İsrail vatandaşlarını taşıyan bir charter seferiydi ancak kesin yolcu bilgisi paylaşılmadı. Trade Air şirketi, uçağın güvenli bir şekilde Hırvatistan'a indiğini ve yolcuların alternatif ulaşım yöntemleriyle seyahatlerine devam ettiğini duyurdu. Slovenya'nın bu hamlesi, İsrail hükümeti tarafından 'düşmanca bir tutum' olarak nitelendirilirken, bazı Avrupalı uzmanlar kararı 'egemen bir devletin hava sahasını kullanma hakkı' çerçevesinde değerlendirdi.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Bu olay, Avrupa Birliği üyesi Slovenya ile İsrail arasındaki ilişkilerin ne denli kırılgan olduğunu bir kez daha gözler önüne serdi. Slovenya, Filistin yanlısı tutumuyla bilinen bir ülke olarak, Gazze savaşı sonrası İsrail'e yönelik en sert eleştirileri yönelten Avrupa ülkelerinden biri olmuştu. Öte yandan, İsrail'in bölgedeki diplomatik izolasyonu giderek derinleşiyor; benzer iniş reddi olayları daha önce de bazı Latin Amerika ve Asya ülkelerinde yaşanmıştı. Uzmanlar, bu tür olayların İsrail'in hava yolu bağlantılarını ve turizm sektörünü olumsuz etkileyebileceğini belirtiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, İsrail ile son dönemde ticari ilişkilerini yeniden canlandırmaya çalışırken, Slovenya'nın bu hamlesi Ankara açısından dikkatle izlenmesi gereken bir gelişme. Türkiye, İsrail-Filistin meselesinde dengeli bir pozisyon benimsemeye çalışsa da, Avrupa'daki benzer tutumlar Ankara'nın da İsrail'e yönelik politikalarını etkileyebilir. Özellikle Türk hava yolu şirketlerinin Avrupa rotalarında yaşanabilecek benzer engeller, Türkiye-AB ilişkileri ve ticari bağlantılar açısından risk oluşturabilir. Bu olay, bölgesel gerilimlerin hava ulaşımına nasıl yansıyabileceğini göstermesi bakımından önem taşıyor.
