İsrail'de 23 Mart 2021'de yapılan genel seçimlerde, Başbakan Binyamin Netanyahou'nun liderliğindeki sağcı koalisyon ağır bir yenilgi aldı. Sandık çıkış anketlerine göre, Netanyahou'nun partisi Likud ve müttefikleri, Knesset'te (İsrail parlamentosu) çoğunluğu kaybetti. Ancak muhalefet partilerinin de hükümet kurmak için gereken 61 sandalyeye ulaşması zor görünüyor. Seçim sonuçları, ülkeyi yeni bir siyasi belirsizliğe sürüklerken, Netanyahou'nun 12 yıllık iktidarının sona erip ermeyeceği sorusunu gündeme getirdi.
Seçim Sonuçları ve Siyasi Tablo
İsrail'de 23 Mart'ta yapılan seçimler, ülkenin son iki yılda dördüncü kez sandık başına gidişi oldu. Sandık çıkış anketlerine göre, Likud partisi 30 sandalye kazanırken, ana muhalefet partisi Yesh Atid 17 sandalyede kaldı. Ancak sağ blokun toplam sandalye sayısı 52'de kalırken, muhalefet bloku 57 sandalyeye ulaştı. Hiçbir blok hükümet kurmak için gereken 61 sandalyeyi elde edemedi. Bu durum, koalisyon görüşmelerinin haftalar hatta aylar sürebileceğini gösteriyor.
Netanyahou'nun iktidarını sürdürebilmek için aşırı sağcı ve dindar partilerin desteğine ihtiyacı var. Ancak bu partilerle yapılacak koalisyon görüşmeleri, özellikle Yeni Sağ partisinin lideri Naftali Bennett'in tutumu nedeniyle zorlaşabilir. Bennett, Netanyahou ile koalisyon kurmaya sıcak bakmıyor ve alternatif bir hükümet kurma arayışında. Öte yandan, muhalefet lideri Yair Lapid, Netanyahou karşıtı partileri bir araya getirerek bir hükümet kurmayı hedefliyor. Ancak bu partiler arasında ideolojik farklılıklar bulunuyor ve özellikle Arap partilerinin desteği olmadan çoğunluğu sağlamak zor.
Netanyahou'nun Geleceği ve Yolsuzluk Davası
Seçim sonuçları, Netanyahou'nun siyasi geleceği açısından kritik bir dönemeç. Netanyahou hakkında yolsuzluk suçlamalarıyla açılan dava devam ediyor. Muhalefet, Netanyahou'nun başbakanlık görevini kötüye kullandığını ve yargı sürecini etkilemeye çalıştığını savunuyor. Seçim yenilgisi, Netanyahou'nun koltuğunu kaybetmesi durumunda yargı sürecinin hızlanabileceği yorumlarına yol açtı. Ancak Netanyahou, seçim sonuçlarına rağmen iktidarda kalmak için tüm seçenekleri deneyeceğini açıkladı.
İsrail siyaseti, son yıllarda artan kutuplaşma ve koalisyon krizleriyle sarsılıyor. 2019'dan bu yana yapılan dört seçim de istikrarlı bir hükümet kurulamamasıyla sonuçlandı. Bu durum, ülkenin ekonomik ve güvenlik sorunlarıyla mücadelesini zorlaştırıyor. Özellikle Kovid-19 salgını sonrası ekonomik toparlanma ve İran'ın nükleer programı gibi konularda hükümetin etkili kararlar alması gerekiyor.
Bölgesel ve Küresel Yansımalar
İsrail'deki siyasi belirsizlik, Orta Doğu'daki dengeleri de etkileyebilir. Netanyahou'nun iktidarda kalması, İran karşıtı sert politikaların sürmesi anlamına gelirken, muhalefetin olası bir zaferi daha ılımlı bir dış politika izlenebileceği sinyalini veriyor. Ayrıca, İsrail'in ABD ve Avrupa ile ilişkileri de yeni hükümetin politikalarına bağlı olarak şekillenecek. Özellikle Filistin meselesinde atılacak adımlar, uluslararası toplumun tepkisini belirleyecek.
Seçim sonuçları, İsrail'in Arap ülkeleriyle normalleşme sürecini de etkileyebilir. Son dönemde Birleşik Arap Emirlikleri, Bahreyn, Sudan ve Fas ile imzalanan İbrahim Anlaşmaları, Netanyahou'nun dış politika başarısı olarak sunulmuştu. Ancak yeni hükümetin bu anlaşmalara bağlı kalıp kalmayacağı belirsizliğini koruyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İsrail'deki siyasi belirsizlik, Türkiye-İsrail ilişkileri açısından da önemli. Türkiye, uzun süredir İsrail'in Filistin politikalarını eleştiriyor ve Doğu Akdeniz'deki gerilimde İsrail'in Yunanistan ve Kıbrıs Rum Kesimi ile işbirliğini dengelemeye çalışıyor. Netanyahou'nun zayıflaması, Türkiye'nin bölgesel hamlelerinde yeni fırsatlar yaratabilir. Ancak İsrail'de kurulacak herhangi bir hükümetin Filistin meselesinde radikal bir değişiklik yapması beklenmiyor. Yine de Türkiye, İsrail ile enerji ve ticaret alanlarında işbirliğini geliştirme potansiyelini değerlendirebilir. Öte yandan, İsrail'in iç siyasi krizi, Doğu Akdeniz'deki güvenlik dinamiklerini etkileyerek Türkiye'nin enerji politikalarını da dolaylı yoldan etkileyebilir.
