İsrail Savunma Bakanı Israel Katz, ordunun Lübnan, Suriye ve Gazze'de 'aksi karar verilene kadar' konuşlu kalacağını duyurdu. Katz, Tel Aviv yönetiminin herhangi bir asker çekme işleminin ancak Hizbullah'ın tamamen silahsızlandırılması halinde gerçekleşeceğini vurguladı. Açıklama, bölgedeki çatışma hatlarının genişleme riskini artırırken, İsrail'in güvenlik doktrinindeki sürekliliği gözler önüne serdi.
Artan Askeri Varlık ve Koşullar
İsrail Savunma Bakanı Katz, yaptığı yazılı açıklamada, “Şu anki durumda Lübnan, Suriye ve Gazze Şeridi'ndeki askeri varlığımızı aksi yönde bir karar alınana kadar sürdüreceğiz. Bu, Hizbullah'ın silahsızlandırılması ve güney Lübnan'da güvenliğin sağlanmasına bağlıdır” ifadelerini kullandı. Katz, ayrıca İsrail ordusunun Lübnan'ın güneyinde belirlenen tampon bölgede kalmaya devam edeceğini ve herhangi bir ihlale sert karşılık vereceğini belirtti.
İsrail ile Lübnan arasında 27 Kasım 2024'te varılan ateşkes anlaşması kapsamında, İsrail birliklerinin 60 gün içinde güney Lübnan'dan çekilmesi öngörülüyordu. Ancak İsrail, daha önce de sürecin uzayabileceğine dair sinyaller vermişti. Katz'ın son açıklaması, İsrail'in anlaşma şartlarını kendi yorumladığı ve geri çekilmeyi Hizbullah'ın silahsızlandırılması gibi yerine getirilmesi güç bir koşula bağladığını gösteriyor. Uzmanlar, Hizbullah'ın elindeki roket ve silahları tamamen bırakmasının neredeyse imkansız olduğunu, zira örgütün askeri kanadını siyasi varlığının ayrılmaz bir parçası olarak gördüğünü ifade ediyor.
Suriye cephesinde ise İsrail, 1974'ten bu yana Golan Tepeleri'nin büyük bölümünü işgal altında tutuyor. Katz'ın açıklaması, İsrail'in Suriye'deki askeri varlığını da kapsayacak şekilde geniş veti. Özellikle Suriye'de Beşar Esad rejiminin zayıflaması ve Rusya'nın Ukrayna savaşına odaklanmasıyla birlikte, İsrail'in kuzey komşularına yönelik uzun vadeli askeri planlar yaptığı anlaşılıyor. İsrail ordusu, İran'ın Suriye'deki varlığını hedef alan saldırılarını da sürdürüyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Katz'ın açıklaması, bölgede tansiyonu daha da yükseltecek nitelikte. Hizbullah lideri Hasan Nasrallah, daha önce yaptığı konuşmada İsrail'in güney Lübnan'da tek bir askerinin bile kalmasına izin vermeyeceklerini belirtmişti. Örgütün sözcüsü, Katz'ın açıklamasının ateşkes anlaşmasının açık ihlali olduğunu savundu. Ateşkesi denetlemesi öngörülen BM Geçici Gücü UNIFIL yetkilileri, anlaşmanın her iki tarafça da uygulanmasının zorlaştığına dikkat çekiyor.
ABD, İsrail'in güvenlik kaygılarını anlamakla birlikte, ateşkesin korunması ve tırmanışın önlenmesi için diplomatik çabalara destek veriyor. Washington yönetimi, İsrail'in geri çekilme takvimine uyması gerektiğini ima eden açıklamalar yaparken, Fransa da Lübnan'ın egemenliğine vurgu yapıyor. Bölge ülkeleri ise İsrail'in bu tutumunun yeni bir çatışma dalgasını tetikleyebileceği uyarısında bulunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İsrail'in Lübnan, Suriye ve Gazze'de 'süresiz' askeri varlık ilanı, Türkiye'nin güney sınırlarını doğrudan etkileyen bir gelişmedir. Türkiye, başından beri İsrail'in Gazze saldırılarını ve işgal politikalarını sert dille eleştirmektedir. Bu açıklama, bölgede kalıcı bir istikrarsızlık yaratma potansiyeli taşırken, Lübnan ve Suriye'deki İran nüfuz mücadelesini de derinleştirecektir. Türkiye, BM kararları ve uluslararası hukuk çerçevesinde İsrail'in işgaline karşı çıkarken, aynı zamanda Suriye'de toprak bütünlüğünün korunmasını savunmaktadır. Bu bağlamda, İsrail'in adımları Ankara'nın bölgesel barış çabalarını zora sokmakta; özellikle Suriye'deki kaos ortamının uzamasına katkıda bulunmaktadır. Türkiye'nin NATO müttefiki statüsü göz önüne alındığında, bu gelişmeler Ankara'nın hem diplomasi hem de insani yardım alanındaki angajmanını daha da önemli hale getirmektedir.
