İsrail Savunma Bakanı Israel Katz, geçtiğimiz Perşembe günü yaptığı açıklamada, İran'ın olası bir saldırısına anında ve güçlü bir şekilde karşılık verileceğini belirterek, "Hiç kimse bize ne yapacağımızı söyleyemez" dedi. İsrail medyasına yansıyan bu açıklama, ABD'nin İsrail'e yönelik eleştirilerini artırdığı bir döneme denk geldi. Katz, Tel Aviv'in herhangi bir tehdit karşısında kendi çıkarlarını korumakta kararlı olduğunu vurguladı.
Gelişmenin arka planı
ABD'nin son haftalarda İsrail'in İran'a yönelik artan söylemlerine ve askeri hazırlıklarına ilişkin endişelerini dile getirmesinin ardından Katz'ın sözleri dikkat çekti. Washington, bölgede tırmanma riskine karşı temkinli olunması çağrısı yaparken, İsrail yönetimi İran'ın nükleer programı ve bölgesel milis güçleri aracılığıyla yürüttüğü faaliyetleri yakından izliyor.
Katz, "İran bize saldırırsa, derhal harekete geçer ve güçlü bir şekilde karşılık veririz. Hiç kimse bize ne yapacağımızı söyleyemez. İsrail'in güvenliği söz konusu olduğunda, kararlarımızı bağımsız olarak alırız" ifadelerini kullandı. Bu sözler, ABD'nin İsrail ile İran arasında doğrudan bir çatışmayı önleme çabalarının başarısız olduğu yönünde yorumlandı.
Bölgesel ve küresel boyut
İran ile İsrail arasındaki gerginlik, son yıllarda siber saldırılar, deniz güvenliği olayları ve vekâlet savaşları aracılığıyla sürekli olarak tırmanmaktadır. İran'ın nükleer programı ve İsrail'in bu programa yönelik tehditleri, bölgesel bir savaş riskini beraberinde getiriyor. ABD, İran'la nükleer anlaşmayı canlandırmaya çalışırken, İsrail anlaşmaya şiddetle karşı çıkıyor ve askeri seçenekleri masada tutuyor.
Katz'ın açıklamaları, İsrail'in ABD'nin uyarılarına rağmen kendi güvenlik çıkarları doğrultusunda hareket etme kararlılığını gösteriyor. Bu durum, müttefikler arasında bir güven bunalımına yol açabilir. Öte yandan, İran'ın İsrail'e yönelik retoriği ve askeri kapasitesi, Tel Aviv'i sürekli bir tehdit altında hissettiriyor.
Uzmanlar, iki ülke arasında doğrudan bir çatışmanın tüm bölgeye yayılabileceğini ve enerji piyasaları başta olmak üzere küresel sonuçlar doğurabileceğini belirtiyor. İsrail'in bu kadar açık bir meydan okuması, ABD'nin bölgedeki ittifak yönetimini zorlayabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İsrail-İran gerginliği, Türkiye'nin de içinde bulunduğu Ortadoğu bölgesindeki denklemleri doğrudan etkilemektedir. Türkiye, hem İran hem de İsrail ile ikili ilişkilerini sürdürmekte, ancak özellikle İsrail'in Filistin politikaları nedeniyle zaman zaman gerginlikler yaşanmaktadır. Olası bir İsrail-İran çatışması, Türkiye'nin enerji güvenliğini, sınır güvenliğini ve bölgesel ticaret yollarını tehdit edebilir. Ayrıca, ABD'nin İsrail'e verdiği destek, Türkiye'nin Washington ile ilişkilerinde yeni bir sınav oluşturabilir. Ankara, bölgesel istikrarın bozulmaması için diplomatik adımlar atmaya ve tarafları sağduyuya çağırmaya devam edecektir.
